راهکارهای ساده ی مهندسی برای کاهش اثر فرو نشست بر سازه های شهری رفسنجان

فرونشست زمین یکی از مهم ترین مخاطرات ژئوتکنیکی در مناطق خشک و نیمه خشک، ایران به ویژه دشت رفسنجان، محسوب می شود. برداشت بی رویه و نامنظم از منابع آب زیرزمینی، حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق و تداوم دوره های خشکسالی در سال های اخیر، سبب افت شدید سطح آب های زیرزمینی و در نتیجه بروز فرونشست گسترده در این منطقه شده است. این پدیده منجر به ترک خوردگی و ناپایداری زمین و وارد شدن خسارت به ساختمان ها، جاده ها، خطوط راه آهن، شبکه های لوله کشی، کانال های آبیاری و سامانه های فاضلاب شهری می گردد. در این مقاله با رویکردی مروری، مجموعه ای از راهکارهای ساده و کم هزینه برای کاهش اثرات فرونشست بر سازه ها و زیرساخت های شهری ارائه شده است. این راهکارها شامل انتخاب و طراحی مناسب پی در مناطق مستعد فرونشست، بهسازی و تقویت بستر خاک، مدیریت و کنترل بهره برداری از آب های زیرزمینی و پایش مداوم میزان فرونشست می باشد. نتایج بررسی ها نشان می دهد که رعایت اصول پایه ای مهندسی عمران همراه با برنامه ریزی صحیح منابع آب می تواند به طور موثری از شدت خسارات ناشی از فرونشست جلوگیری کرده و پایداری سازه های شهری را افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

فرونشست زمین ، دشت رفسنجان ، افت سطح آب زیرزمینی ، آسیب سازه ای ، راهکارهای مهندسی