راهبردهای یکپارچه بهسازی محیطی و ارتقای کیفیت زندگی در بافتهای فرسوده شهری

بافتهای فرسوده شهری به عنوان میراثی از گذشته امروزه به کانون چالشهای متعدد، کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی تبدیل شده اند. نادیده گرفتن این بافت ها نه تنها منجر به افت کیفیت زندگی ساکنان آن می شود، بلکه پایداری و سلامت کل شهر را نیز تهدید می کند. هدف این مقاله تبیین راهبردهای یکپارچه و موثر برای بهسازی محیطی و در نهایت ارتقای کیفیت زندگی در این بافت هاست. این پژوهش از نوع کاربردی-توسعه ای بوده و با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای و اسنادی انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که رویکردی جزء نگر و صرفا کالبدی در بهسازی این بافت ها با شکست مواجه شده و موفقیت در گرو اتخاذ راهبردهای «یکپارچه»، «جامعه محور» و «پایدار» است. راهبردهای اصلی شناسایی شده در چهار محور دسته بندی شده اند: (۱) راهبردهای کالبدی فضایی نظیر نوسازی و مقاوم سازی، ارتقای دسترسی و حمل و نقل محلی، افزایش فضاهای عمومی و سبز، (۲) راهبردهای اجتماعی فرهنگی مانند توانمندسازی جامعه محلی، تقویت حس تعلق مکانی و پاسداشت میراث فرهنگی، (۳) راهبردهای اقتصادی معیشتی شامل ایجاد فرصت های شغلی، توسعه گردشگری شهری و جذب سرمایه گذاری و (۴) راهبردهای زیست محیطی پایدار نظیر ارتقای مدیریت پسماند، بهبود کارایی انرژی و کاهش آلودگی. نتیجه گیری کلی مقاله بر این نکته تاکید دارد که تلفیق این راهبردها در قالب برنامه ای منسجم و با مشارکت فعال ذینفعان می تواند بافت های فرسوده را از حاشیه به متن توسعه شهری بازگردانده و گامی بلند در جهت تحقق شهرهای عادلانه resilient و باکیفیت بردارد.

کلیدواژه ها:

بافت فرسوده ، بهسازی محیطی ، کیفیت زندگی ، راهبردهای یکپارچه ، نوسازی شهری ، مشارکت مردمی