تقویت سواد رسانه ای و دیجیتال در معلمان برای مقابله با تهدیدات فضای مجازی

عصر حاضر با گسترش فناوری های اطلاعات و ارتباطات، بستر جدیدی را برای آموزش فراهم کرده است، اما همزمان تهدیدات امنیتی، اخلاقی و روانی در فضای مجازی را به همراه داشته است. معلمان به عنوان راهبران آموزشی، در خط مقدم مواجهه با این چالش ها قرار دارند. هدف این پژوهش، طراحی و تبیین الگویی برای تقویت سواد رسانه ای و دیجیتال معلمان جهت مقابله با تهدیدات فضای مجازی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت ترکیبی (کیفی و کمی) است. جامعه آماری شامل خبرگان سواد رسانه ای و معلمان شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بود. داده ها در بخش کیفی با مصاحبه عمیق و در بخش کمی با پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شدند. نتایج نشان داد که سواد رسانه ای و دیجیتال معلمان در ابعاد فنی، اخلاقی، قانونی و شناختی باید تقویت شود. یافته ها حاکی از آن است که بین سطح سواد دیجیتال و توانایی مقابله با تهدیدات (مانند قلدری سایبری، سرقت اطلاعات و محتوای نامناسب) رابطه ای معنادار وجود دارد (۰/۰۵ > P). مولفه های «تفکر انتقادی»، «امنیت سایبری» و «مدیریت کلاس دیجیتال» به عنوان اصلی ترین ابعاد الگوی پیشنهادی شناسایی شدند. نتایج این پژوهش می تواند به سیاست گذاران آموزشی در طراحی دوره های آموزشی برای ارتقای تاب آوری دیجیتال معلمان کمک کند.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، سواد دیجیتال ، تهدیدات فضای مجازی ، معلمان ، امنیت سایبری ، آموزش دیجیتال ، تربیت مدرسه.