تحلیل نقش خانواده در شکل گیری خودپنداره دانش آموزان با اختلال طیف اتیسم در مدارس استثنایی مقطع متوسطه اول

این پژوهش با هدف تبیین نقش پیچیده و چندوجهی خانواده در شکل گیری و تثبیت مولفه های خودپنداره (شامل خودپنداره تحصیلی، اجتماعی و عاطفی) در دانش آموزان دوره متوسطه دارای اختلال طیف اتیسم (ASD) در بستر نظام آموزشی استثنایی ایران انجام شده است. اتیسم در دوره نوجوانی، با چالش های هویتی و اجتماعی ویژه ای همراه است که بازتاب تعاملات مستمر با محیط اصلی یعنی خانواده است. با تکیه بر روش شناسی توصیفی-تحلیلی و با استناد به ادبیات پژوهشی فارسی موجود، این مقاله ساختارهای حمایتی، سبک های فرزندپروری و میزان تعارضات درون خانوادگی را به عنوان متغیرهای مستقل در نظر می گیرد و تاثیر آن ها را بر انسجام خودپنداره فرد مورد سنجش قرار می دهد. نتایج بحث نشان می دهد که برخلاف تصور رایج، آموزش خانواده و افزایش سواد والدین درباره نیازهای دوره متوسطه ASD، بیش از مداخلات صرفا فردی، در تقویت خودپنداره مثبت و کاهش نشانه های اضطراب اجتماعی موثر است. این یافته ها بر لزوم بازنگری سیاست گذاری ها در جهت ادغام برنامه های توانمندسازی خانواده در برنامه درسی مدارس استثنایی تاکید دارد.