ارزیابی و اولویت بندی شاخص های رقابت پذیری مقصد گردشگری با رویکرد تلفیقی اهمیت-عملکرد: مورد مطالعه شهر اصفهان

امروزه رقابت پذیری به عنوان کلید موفقیت مقاصد گردشگری در بازارهای جهانی شناخته می شود. این پژوهش با هدف ارزیابی و اولویت بندی شاخص های رقابت پذیری شهر اصفهان با استفاده از رویکرد تلفیقی اهمیت-عملکرد (IPA) انجام شد. مدل مفهومی پژوهش با الهام از مدل کراچ و ریچی و شاخص های سفر و گردشگری رقابت پذیری شامل ۶ مولفه، ۲۹ عامل و ۱۶۰ شاخص طراحی گردید. داده ها از طریق پرسشنامه از ۳۸۴ گردشگر و ۵۰ خبره گردشگری جمع آوری و با استفاده از آزمون های تی-استیودنت، فریدمان و ماتریس IPA در نرم افزار SPSS-۲۷ تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد شهر اصفهان از نظر دارایی های فرهنگی و تاریخی (هسته سخت) در وضعیت بسیار مطلوبی قرار دارد، اما در حوزه های مدیریتی، زیرساخت های نرم (مانند فناوری اطلاعات و مالی) و شاخص های فراگیر (مانند دسترسی معلولان) با چالش های جدی روبروست. رویکرد تلفیقی اهمیت - عملکرد نشان داد که تمرکز مدیران باید از صرفا حفظ آثار تاریخی، به سمت بهبود زیرساخت های خدماتی و مدیریتی تغییر جهت دهد. نتایج نشان داد که اگرچه مولفه «منابع طبیعی و فرهنگی» با میانگین ۴.۲۵ بالاترین مطلوبیت را دارد و به عنوان نقطه قوت اصلی اصفهان شناحته می شود، اما مولفه «مدیریت مقصد» در پایین ترین رتبه قرار دارد. تحلیل ماتریس IPA ۱۳ شاخص بحرانی را شناسایی کرد که شامل زیرساخت های مالی بین المللی، مدیریت بحران، بازاریابی دیجیتال و دسترسی برای افراد معلول است. این شاخص ها دارای اهمیت بالا اما عملکرد پایین هستند و نیازمند تمرکز فوری مدیران می باشند. در مجموع، پژوهش نشان می دهد که اصفهان برای حفظ مزیت رقابتی خود باید از تمرکز صرف بر جاذبه های تاریخی فاصله گرفته و بر بهبود زیرساخت های مدیریتی و نرم تمرکز کند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: رقابت پذیری مقصد ، اهمیت-عملکرد ، شهر اصفهان ، مدیریت مقصد ، اولویت بندی.