واکاوی سبب شناختی پدیده امتناع از مدرسه: نقش مولفه های فردی، خانوادگی و آموزشگاهی در اجتناب ورزی دانش آموزان

زمینه و هدف: امتناع از مدرسه (School Refusal Behavior) به عنوان یک اختلال رفتاری پیچیده، تهدیدی جدی برای سلامت روان و آینده تحصیلی دانش آموزان محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و طبقه بندی ریشه های روان شناختی و محیطی موثر بر شکل گیری این پدیده است. روش: این مطالعه با رویکرد مروری و تحلیل اسنادی، به بررسی تحقیقات پیشین در حوزه آسیب شناسی روانی دانش آموزان پرداخته است. یافته ها: تحلیل ها نشان می دهد که امتناع از مدرسه پدیده ای تک عاملی نیست؛ بلکه حاصل تعامل پیچیده عوامل «درون فردی» (نظیر اختلالات اضطرابی، افسردگی و کمال گرایی منفی) و عوامل «برون فردی» (شامل تعارضات خانوادگی، سبک های فرزندپروری ناکارآمد و جو روانی نامطلوب مدرسه) است. همچنین مشخص شد که ترس از ارزشیابی، قلدری همسالان و ضعف در مهارت های اجتماعی، نقش میانجی را در تشدید این رفتار ایفا می کنند. نتیجه گیری: درمان و پیشگیری از این پدیده نیازمند اتخاذ رویکردی چندوجهی است که در آن علاوه بر مداخلات بالینی برای کاهش اضطراب دانش آموز، بر اصلاح الگوهای تعاملی خانواده و غنی سازی محیط عاطفی مدرسه تاکید شود.

کلیدواژه ها:

امتناع از مدرسه ، سبب شناسی ، اختلالات اضطرابی ، پویایی خانواده ، جو مدرسه ، آسیب شناسی روانی