همدلی یا ترحم؟ مرز باریک حمایت عاطفی از دانش آموزان آسیب پذیر

در چشم انداز پیچیده تعلیم و تربیت نوین، نقش معلم فراتر از انتقال دانش صرف است و به حوزه های عمیق روانشناختی و عاطفی گسترش می یابد. یکی از چالش برانگیزترین ابعاد این نقش، نحوه تعامل با دانش آموزان آسیب پذیر است؛ دانش آموزانی که با فقر، ناتوانی های یادگیری، بحران های خانوادگی یا تروماهای روانی دست وپنج نرم می کنند. این مقاله با عنوان «همدلی یا ترحم؟ مرز باریک حمایت عاطفی از دانش آموزان آسیب پذیر» به واکاوی تمایز بنیادین میان دو مفهوم «همدلی» و «ترحم» در بستر آموزشی می پردازد. در حالی که همدلی (Empathy) فرآیندی توانمندساز است که به درک تجربه زیسته دانش آموز و تقویت تاب آوری او منجر می شود، ترحم (Pity) رویکردی بالا به پایین است که ناخواسته به ناتوان سازی، ایجاد وابستگی و تخریب عزت نفس یادگیرنده می انجامد. این پژوهش با استناد به نظریه های روانشناسی تربیتی و منابع معتبر فارسی، مکانیسم های روانی تاثیرگذار بر رابطه معلم و شاگرد را بررسی کرده و نشان می دهد که چگونه جایگزینی ترحم با همدلی سازنده، می تواند سرنوشت تحصیلی و روانی دانش آموزان را دگرگون سازد. همچنین راهکارهایی برای حفظ مرزهای حرفه ای و جلوگیری از فرسودگی شغلی معلمان در مواجهه با رنج دانش آموزان ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: همدلی در آموزش ، ترحم معلم ، دانش آموزان آسیب پذیر ، روانشناسی تربیتی ، تاب آوری تحصیلی ، رابطه معلم و شاگرد ، عزت نفس ، مدیریت کلاس.