نقش معلم در ایجاد تعادل میان آموزش و تربیت

در نظام های آموزشی معاصر، صرف انتقال دانش و مهارت های شناختی دیگر پاسخ گوی نیازهای پیچیده ی یادگیرندگان نیست و توجه هم زمان به آموزش رسمی و تربیت انسانی–اجتماعی به یکی از دغدغه های اساسی تعلیم وتربیت تبدیل شده است. در این میان، معلم به عنوان کنشگر محوری فرایند یاددهی–یادگیری، نقشی تعیین کننده در ایجاد تعادل معنادار میان آموزش و تربیت ایفا می کند. هدف این مقاله، تبیین نقش معلم در برقراری این تعادل و تحلیل پیامدهای آن بر رشد همه جانبه ی دانش آموزان است.یافته های تحلیلی نشان می دهد که معلمانی که فراتر از انتقال محتوای درسی عمل کرده و به ابعاد اخلاقی، عاطفی، اجتماعی و هویتی یادگیری توجه دارند، بستر مناسبی برای تربیت انسان هایی مسئول، خودآگاه و مشارکت جو فراهم می آورند. چنین معلمانی با بهره گیری از گفت وگوی تربیتی، الگو بودن در رفتار، ایجاد فضای یادگیری امن و معنادار و پیوند دادن دانش نظری با موقعیت های واقعی زندگی، موفق می شوند آموزش رسمی را در خدمت تربیت متوازن قرار دهند.نتایج این رویکرد حاکی از آن است که تعادل میان آموزش و تربیت، نه تنها موجب تعمیق یادگیری و افزایش انگیزش تحصیلی می شود، بلکه به شکل گیری ارزش های پایدار، مهارت های اجتماعی، خودتنظیمی و مسئولیت پذیری در دانش آموزان نیز می انجامد. در مقابل، غلبه ی یک جانبه ی آموزش بر تربیت می تواند به یادگیری سطحی، بی معنایی تحصیل و تضعیف رشد شخصیت دانش آموز منجر شود.در مجموع، این مقاله بر ضرورت بازتعریف نقش حرفه ای معلم به عنوان تسهیل گر یادگیری و عامل تربیت متوازن تاکید می کند و نشان می دهد که تحقق اهداف کلان نظام آموزشی در گرو توانمندی معلمان در ایجاد پیوندی پویا و هدفمند میان آموزش و تربیت است؛ پیوندی که زمینه ساز پرورش نسلی آگاه، توانمند و برخوردار از شایستگی های علمی و انسانی خواهد بود.کلیدواژه ها: نقش معلم، آموزش و تربیت، تعادل تربیتی، یادگیری معنادار، رشد همه جانبه دانش آموز، تعلیم وتربیت