خودکارآمدی معلمان در پرورش خلاقیت دانش آموزان

خلاقیت به عنوان یکی از مهم ترین شایستگی های قرن بیست ویکم، نقش تعیین کننده ای در رشد همه جانبه دانش آموزان و توانمندسازی آنان برای مواجهه با مسائل پیچیده فردی و اجتماعی ایفا می کند. در این میان، معلمان به عنوان کنشگران اصلی فرایند تعلیم و تربیت، نقشی کلیدی در ایجاد، هدایت و تقویت بسترهای خلاقانه در محیط های آموزشی دارند. یکی از متغیرهای روان شناختی موثر بر عملکرد حرفه ای معلمان، «خودکارآمدی» است که به باور فرد نسبت به توانایی های خود در انجام موفقیت آمیز وظایف آموزشی اشاره دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خودکارآمدی معلمان در پرورش خلاقیت دانش آموزان انجام شده است.این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر تحلیل مفهومی و یافته های مطالعات علمی حوزه آموزش و روان شناسی تربیتی، به تبیین ارتباط میان خودکارآمدی معلمان و میزان بروز رفتارهای خلاقانه در دانش آموزان می پردازد. نتایج تحلیل ها نشان می دهد معلمانی که از سطح بالاتری از خودکارآمدی برخوردارند، تمایل بیشتری به استفاده از روش های نوین تدریس، راهبردهای یادگیری فعال، آموزش مسئله محور و ایجاد فضای کلاسی حمایتی و انعطاف پذیر دارند. این معلمان با پذیرش ایده های نو، تشویق تفکر واگرا و فراهم سازی فرصت های تجربه، زمینه رشد خلاقیت دانش آموزان را به طور معناداری تقویت می کنند.یافته ها همچنین حاکی از آن است که خودکارآمدی معلمان نه تنها بر انتخاب شیوه های آموزشی خلاقانه تاثیرگذار است، بلکه بر نگرش آنان نسبت به توانایی های دانش آموزان، مدیریت چالش های آموزشی و میزان پایداری در مواجهه با موانع تدریس نیز اثر مستقیم دارد. در مقابل، سطوح پایین خودکارآمدی می تواند منجر به استفاده از روش های سنتی، محدود شدن فرصت های خلاقانه و کاهش انگیزش یادگیری در دانش آموزان شود.در مجموع، نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه به تقویت خودکارآمدی معلمان در برنامه های تربیت معلم، آموزش های ضمن خدمت و سیاست گذاری های آموزشی تاکید دارد. ارتقای خودکارآمدی معلمان می تواند به عنوان راهبردی موثر در بهبود کیفیت آموزش و پرورش خلاقیت دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد و زمینه ساز شکل گیری نسلی نوآور، مسئله محور و توانمند در جامعه باشد.کلیدواژه ها: خودکارآمدی معلمان، خلاقیت دانش آموزان، روش های نوین تدریس، آموزش خلاق، روان شناسی تربیتی، یادگیری فعال