بازتولید هویت اجتماعی دانش آموزان مقطع متوسطه در عصر انفجار فرهنگی: از حفظ هویت بومی تا تعامل فعال با فرهنگ های جهانی

در جهان معاصر که با شتاب فزاینده تحولات فرهنگی، اجتماعی و فناورانه شناخته می شود، مسئله هویت اجتماعی به یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی بدل شده است. دانش آموزان مقطع متوسطه به عنوان گروهی در مرحله حساس تکوین و بازتعریف هویت، در معرض آنچه از آن با عنوان «عصر انفجار فرهنگی» یاد می شود، با تنوع گسترده ای از ارزش ها، الگوها و سبک های زندگی مواجه اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین فرایند بازتولید هویت اجتماعی دانش آموزان متناسب با دگرگونی های سریع جهان امروز و شناسایی راهکارهایی برای تعامل فرهنگی آگاهانه، انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی–تحلیلی صورت گرفته و داده ها از طریق مطالعه اسنادی و مرور نظام مند پژوهش های داخلی و خارجی گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون بررسی شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که هویت اجتماعی دانش آموزان در شرایط جهانی شدن، ماهیتی پویا، چندلایه و بازاندیشانه دارد و در صورت فقدان آموزش هویت محور، خطر بروز سردرگمی هویتی، گوشه گیری فرهنگی یا خودباختگی فرهنگی افزایش می یابد. نتایج همچنین بر نقش کلیدی مدرسه، برنامه های درسی و معلمان در تقویت هویت بومی، ملی و دینی و هم زمان توانمندسازی دانش آموزان برای مشارکت فعال، انتقادی و انتخاب گرانه در تبادل فرهنگی جهانی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

هویت اجتماعی ، دانش آموزان مقطع متوسطه ، جهانی شدن ، تعامل فرهنگی