نقش معاونین پرورشی مدارس ابتدایی در تربیت دانش آموزانی جهادی و آگاه به مسائل دینی و انقلابی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معاونین پرورشی مدارس ابتدایی در تربیت دانش آموزانی جهادی و آگاه به مسائل دینی و انقلابی، با رویکردی مروری انجام شده است. در سال های اخیر، تحولات فرهنگی، اجتماعی و رسانه ای موجب شده است که نظام های آموزشی بیش از گذشته به مسئله هویت یابی نسل جدید و تقویت ارزش های دینی و اجتماعی توجه نشان دهند. مدارس ابتدایی به عنوان نخستین محیط رسمی تربیت اجتماعی کودکان، نقش اساسی در شکل گیری شخصیت، باورها و نظام ارزشی آنان دارند. در این میان، معاونین پرورشی به عنوان رهبران فرهنگی و تربیتی مدرسه، جایگاهی کلیدی در هدایت برنامه های ارزشی، اخلاقی و اجتماعی ایفا می کنند. پژوهش مروری حاضر با تحلیل منابع علمی داخلی و خارجی منتشرشده در سال های اخیر، به بررسی ابعاد مختلف این نقش و چالش های پیش روی آن پرداخته است.نتایج بررسی ها نشان می دهد که تربیت دانش آموزان جهادی و آگاه به مسائل دینی و انقلابی نیازمند رویکردی تجربه محور، مشارکتی و مستمر است و فعالیت های پرورشی زمانی اثربخش خواهند بود که از سطح اقدامات نمادین فراتر رفته و به بخشی از فرهنگ روزمره مدرسه تبدیل شوند. معاونین پرورشی می توانند از طریق طراحی برنامه های مشارکتی، اردوهای خدمت رسانی، فعالیت های گروهی، آموزش غیررسمی ارزش ها و الگوسازی رفتاری، زمینه درونی سازی مفاهیم مسئولیت پذیری، ایثار، همکاری و آگاهی دینی را در دانش آموزان فراهم کنند. همچنین، یافته های پژوهش های مورد بررسی نشان می دهد که تعامل موثر میان مدرسه و خانواده، آموزش حرفه ای معاونین پرورشی، و حمایت ساختاری نظام آموزشی از فعالیت های تربیتی، از عوامل تعیین کننده در موفقیت این فرآیند محسوب می شود. بررسی پیشینه پژوهش ها نشان می دهد که در بسیاری از نظام های آموزشی موفق، تربیت اخلاقی و اجتماعی به عنوان بخش جدایی ناپذیر آموزش رسمی شناخته می شود و رهبران تربیتی مدرسه نقش هماهنگ کننده فرهنگ آموزشی را بر عهده دارند. در عین حال، چالش هایی همچون کمبود منابع، نگاه حاشیه ای به فعالیت های پرورشی، فشار برنامه های درسی و فاصله میان اهداف اعلام شده و واقعیت اجرایی مدارس، می تواند مانع تحقق کامل اهداف تربیتی شود. پژوهش حاضر تاکید می کند که برای تربیت نسلی آگاه، مسئول و متعهد، لازم است جایگاه معاونین پرورشی در ساختار آموزشی بازتعریف شود و برنامه های تربیتی با نگاه سیستمی و بلندمدت طراحی گردد.در مجموع، این مطالعه مروری نشان می دهد که معاونین پرورشی مدارس ابتدایی ظرفیت بالایی برای شکل دهی هویت دینی و انقلابی دانش آموزان دارند، اما تحقق این ظرفیت مستلزم توانمندسازی حرفه ای، حمایت نهادی و پیوند فعال میان مدرسه، خانواده و جامعه است. تربیت جهادی و ارزشی زمانی پایدار خواهد بود که به تجربه زیسته دانش آموزان تبدیل شود و در فرهنگ مدرسه نهادینه گردد. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای سیاست گذاری آموزشی و طراحی برنامه های تربیتی اثربخش در مدارس ابتدایی باشد.

کلیدواژه ها:

معاون پرورشی ، تربیت جهادی ، تربیت دینی ، مدارس ابتدایی ، هویت انقلابی ، تربیت ارزشی ، فرهنگ مدرسه