پیامدهای امنیتی-اقتصادی رقابت استراتژیک آمریکا و چین در خاورمیانه

رقابت استراتژیک آمریکا و چین که از ابتدای دهه دوم هزاره جدید شکل جدیتری به خود گرفته است، باعث گردیده که ایالات متحده تمرکز اصلی خود را بر منطقه پاسیفیک قرار دهد. این رویکرد آمریکا باعث شده که خاورمیانه با بینظمی چند لایه مواجه شده ودوران گذار طولانی مدت به ویژگی برجسته منطقه تبدیل شود. رویکرد آمریکا مبنی بر بسیج کردن منابع به سمت شرق، مقابله با طرحهای خطوط ارتباطی بزرگی همچون ابتکار کمربند راه که ازخاورمیانه میگذرد، خواهد بود. با توجه به این تحولات پرسشهایی مطرح میشود؛ ازجمله اینکه: به دنبال این رقابت، تا چه اندازه سیاست ایالات متحده و چین در خاورمیانه دستخوش تغییر قرار خواهد گرفت و این رقابت، چه تاثیراتی در سطح منطقه برجای خواهد گذاشت؟ به بیان دیگر در صورت قطببندی میان این دو قدرت، کشورهای منطقه با چه فرصتها و چالشهایی روبرو خواهند شد، و چه گزینههایی فراروی کشورهای منطقه قرار خواهد گرفت؟ فرضیه اصلی این پژوهش این است که افزایش رقابت چین و آمریکا باعث گسترش منازعه و معمای امنیت و افزایش رقابت و سردرگمی استراتژیک چندلایه در منطقه شده و تنشها را افزایش داده است. روش بهکاررفته برای انجام این پژوهش، روش کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی بوده و برای گردآوری دادهها از منابع کتابخانهای و اینترنتی استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد افزایش رقابت چین و آمریکا باعث گسترش معمای امنیت، شکلگیری الگوهای منازعه و رقابت، و گسترش اتحادسازی و ائتلافسازی در منطقه شده است و هر یک از قدرتهای منطقهای به دنبال حاکم نمودن نظم دلخواه خویش بر منطقه هستند. همچنین رقابت استراتژیک و سردرگمی استراتژیک به مشخصه بارز منطقه تبدیل شده و چشمانداز روشنی برای کاهش تنشها و رقابتها وجود ندارد.

کلیدواژه ها:

ایالات متحده ، چین ، معمای امنیت ، رقابت استراتژیک ، ژئوپلیتیک ، خاورمیانه