تحلیل تئوریک رویکرد های جامعه شناسان اقتصادی و زمینه های اجتماعی عرفی شدن (با تاکید بر اندیشه عقلانیت اقتصادی ماکس وبر)

هدف: هدف اصلی این مقاله ارائه یک تحلیل تئوریک از زمینه های عرفی شدن جامعه ایران با بررسی رویکرد های جامعه شناسان اقتصادی خاصتا اندیشه ماکس وبر است. در همین راستا نظریه های اندیشمندانی نظیر اگوست کنت، کارل مارکس، ماکس وبر، امیل دورکیم، مکتب نوسازی، دیدگاه توسعه، کارل دابلر، برایان ویلسون، ملکم همیلتون، ژان پل ویلم و رابرت بلا مورد استفاده قرار گرفته است.

مواد و روش ها: در این مقاله از روش پژوهش اسنادی استفاده شده است.

نتایج: عرفی شدن از عوامل و در مواردی، از تبعات عمده توسعه از نوع غربی است و هم سویی آن با توسعه نتیجه علل و عواملی است که از جمله، می توان به عوامل درون دینی از قبیل نوع دین مطرح در جامعه غربی، نوع ظهور کلیسا به عنوان متصدی تبیین دین و به عوامل برون دینی از قبیل تعارض علم و دین، قلانیت یک سویه و بالاخره، مادی گرایی در جامعه غرب اشاره کرد.

نتیجه گیری: پذیرش مساله عرفی شدن به عنوان عامل توسعه یا پیامد قطعی توسعه، مشکلاتی را، چه از لحاظ نظری و چه از لحاظ عملی، به دنبال دارد. از لحاظ نظری به دلیل دیدگاه های گوناگون و بعضا متضادی که در این رابطه وجود دارد و از لحاظ عملی نیز نمونه هایی از جوامع گوناگون وجود دارد که هر کدام از قوانین خاص خود متابعت می کند و نوع توسعه و چگونگی آن در این جوامع این رابطه ضروری را نفی می نماید.

کلیدواژه ها:

عرفی شدن ، توسعه اقتصادی ، عقلانیت ، ماکس وبر.