مطالعه رابطه بین بی ثباتی اقتصادی خانواده ها و اخبار مهاجرت نخبگان با کاهش انگیزه تحصیلی و بروز سندرم ناامیدی آموخته شده در دانش آموزان دبیرستانی (نسل Z و آلفا)

مقدمه: بی ثباتی اقتصادی و مواجهه مداوم با اخبار مهاجرت نخبگان، به عنوان استرسورهای کلان اجتماعی، می توانند سلامت روان و انگیزه تحصیلی نوجوانان را تحت تاثیر قرار دهند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین بی ثباتی اقتصادی خانواده و اخبار مهاجرت نخبگان با کاهش انگیزه تحصیلی و بروز سندرم ناامیدی آموخته شده در دانش آموزان نسل Z و آلفا انجام شد.روش: این پژوهش از نوع ترکیبی (کمی-کیفی) بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دبیرستانی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که ۳۸۴ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای برای بخش کمی و ۲۰ نفر برای بخش کیفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فشار اقتصادی (Conger)، مقیاس انگیزه تحصیلی (AMS)، پرسشنامه ناامیدی آموخته شده (Quinless & Nelson) و مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. همچنین یک برنامه مداخله ای آموزشی تاب آوری در ۱۰ جلسه برای گروهی از نمونه ها اجرا شد. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل مضمون تحلیل شدند.یافته ها: نتایج کمی نشان داد که بین بی ثباتی اقتصادی و اخبار مهاجرت با کاهش انگیزه تحصیلی رابطه منفی و معنادار و با سندرم ناامیدی آموخته شده رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (P < ۰.۰۵). تحلیل کیفی نیز سه مضمون اصلی «بی افقی آینده»، «بی ارزش سازی مدرک تحصیلی» و «احساس جاماندگی» را آشکار ساخت.نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که فشارهای اقتصادی و جو روانی ناشی از مهاجرت نخبگان، با ایجاد حس عدم کنترل بر آینده، منجر به کاهش تلاش تحصیلی و شکل گیری ناامیدی آموخته شده در نسل جدید می شود.

کلیدواژه ها:

بی ثباتی اقتصادی ، مهاجرت نخبگان ، انگیزه تحصیلی ، ناامیدی آموخته شده ، نسل Z و آلفا ، روانشناسی تربیتی ، جامعه شناسی آموزش