نورو-اجوکیشن (Neuroeducation): مغز دانش آموز چگونه با تکنولوژی تغییر می کند؟

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فناوری های دیجیتال بر ساختار و عملکرد مغز دانش آموزان در چارچوب علم میان رشته ای نورو-اجوکیشن (عصب شناسی تربیتی) انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش، درک چگونگی تغییرات نوروپلاستیسیتی مغز در مواجهه با ابزارهای آموزشی نوین و محیط های یادگیری مجازی است. روش پژوهش از نوع ترکیبی (Mixed Methods) با طرح نیمه آزمایشی در بخش کمی و تحلیل پدیدارشناختی در بخش کیفی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان مقطع متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که تعداد ۶۰ نفر (۳۰ نفر گروه آزمایش و ۳۰ نفر گروه گواه) به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون های عصب روان شناختی کنتب (CANTAB)، ثبت امواج مغزی (QEEG) و مصاحبه های نیمه ساختاریافته بود. گروه آزمایش به مدت ۱۲ هفته تحت آموزش مبتنی بر تکنولوژی های تعاملی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که استفاده مداوم و هدفمند از تکنولوژی آموزشی منجر به تغییرات معنادار در الگوهای امواج مغزی (افزایش امواج بتا در نواحی فرونتال) و بهبود سرعت پردازش اطلاعات می شود، اما در عین حال، کاهش تمرکز پایدار در تکالیف طولانی مدت مشاهده شد (p < ۰.۰۵). تحلیل های کیفی نیز دو تم اصلی «درگیری شناختی چندگانه» و «خستگی دیجیتال» را آشکار کرد. نتیجه گیری نهایی بیانگر آن است که مغز دانش آموزان در عصر دیجیتال به سمت پردازش های سریع و سطحی تغییر جهت داده است و سیستم های آموزشی نیازمند بازنگری در روش های تدریس برای ایجاد تعادل بین مهارت های دیجیتال و تفکر عمیق هستند.

کلیدواژه ها:

نورو-اجوکیشن ، انعطاف پذیری عصبی (Neuroplasticity) ، تکنولوژی آموزشی ، پردازش شناختی ، یادگیری دیجیتال ، علوم اعصاب تربیتی