ربات های اجتماعی در کلاس درس: کمکی برای دانش آموزان اوتیسم و دارای نیازهای ویژه

اختلال طیف اوتیسم (ASD) با نقص در تعاملات اجتماعی و ارتباطات کلامی و غیرکلامی مشخص می شود که می تواند چالش های جدی در محیط های آموزشی ایجاد کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی ربات های اجتماعی انسان نما به عنوان ابزار کمک آموزشی در بهبود مهارت های اجتماعی و کاهش اضطراب دانش آموزان دارای اوتیسم در کلاس درس انجام شد. این مطالعه از روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده کرد. جامعه آماری شامل دانش آموزان ۷ تا ۱۰ ساله دارای اوتیسم عملکرد بالا در مدارس شهر تهران بود که ۳۰ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آموزش با ربات اجتماعی (مدل NAO) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل آموزش های متداول را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس رتبه بندی اوتیسم گیلیام (GARS-۲) و پرسشنامه مهارت های اجتماعی (SSIS) بود. نتایج تحلیل کوواریانس (ANCOVA) نشان داد که تفاوت معناداری بین دو گروه در پس آزمون وجود دارد (P < ۰.۰۵). یافته ها حاکی از آن است که تعامل با ربات اجتماعی منجر به بهبود قابل توجهی در توجه اشتراکی، نوبت گیری و تشخیص هیجانات در گروه آزمایش شده است. در نتیجه گیری، ربات های اجتماعی به دلیل پیش بینی پذیری و جذابیت بصری، می توانند به عنوان کاتالیزور اجتماعی عمل کرده و محیط یادگیری امنی را برای کودکان اوتیسم فراهم آورند. این پژوهش پیشنهاد می کند که فناوری رباتیک می تواند به عنوان یک ابزار مکمل موثر در برنامه های آموزشی ویژه ادغام شود.

کلیدواژه ها:

ربات های اجتماعی ، اختلال طیف اوتیسم ، تعامل انسان و ربات (HRI) ، فناوری آموزشی ، مهارت های اجتماعی ، آموزش کودکان با نیازهای ویژه