مطالعه نقش تغذیه و خواب در کارکردهای شناختی و آمادگی یادگیری دانش آموزان متوسطه

این مطالعه مروری با هدف بررسی نقش عوامل تغذیه ای و الگوهای خواب در کارکردهای شناختی و آمادگی یادگیری دانش آموزان مقطع متوسطه انجام شد. با مرور نظام مند منابع علمی فارسی و انگلیسی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴، یافته ها نشان می دهد کیفیت خواب، مدت زمان خواب و زمان بندی خواب با عملکرد حافظه، توجه و عملکردهای اجرایی ارتباط معناداری دارد. کم خوابی و بی نظمی در خواب، منجر به اختلال در توجه پایدار، کاهش سرعت پردازش اطلاعات و تضعیف حافظه کاری می شود. از سوی دیگر، الگوهای تغذیه ای از جمله مصرف منظم صبحانه ای متعادل، دریافت کافی ریزمغذی ها (مانند آهن، روی و ویتامین های گروه B) و اسیدهای چرب امگا-۳ بر عملکرد شناختی و آمادگی یادگیری تاثیر قابل توجهی دارند. نکته برجسته، تعامل پیچیده و تقویت کننده این دو عامل است، به طوری که کم خوابی می تواند انتخاب های غذایی نامناسب را تشدید کند و تغذیه ناسالم نیز به نوبه خود کیفیت خواب را کاهش می دهد و یک چرخه معیوب ایجاد می کند. نتایج این مطالعه بر ضرورت توجه سیاست گذاران و مربیان آموزشی به این مولفه های حیاتی غیردرسی تاکید می کند و لزوم طراحی و اجرای برنامه های آموزشی یکپارچه ای را برای ارتقای بهداشت خواب و تغذیه در محیط های مدرسه ای به عنوان بستری برای بهینه سازی عملکرد شناختی و پیشرفت تحصیلی نوجوانان خاطرنشان می سازد.

کلیدواژه ها:

تغذیه ، خواب ، کارکردهای شناختی ، یادگیری ، دانش آموزان متوسطه ، عملکرد تحصیلی.