مطالعه مقاومت معلمان در برابر تغییر: تحلیل موانع اجرای روش های تدریس فعال در کلاس درس

این پژوهش کیفی با هدف شناسایی و تحلیل موانع مقاومت معلمان در برابر اجرای روش های تدریس فعال در کلاس درس انجام شد. روش های تدریس فعال به عنوان رویکردی نوین در آموزش، نقش بسزایی در بهبود کیفیت یادگیری ایفا می کنند؛ با این وجود، اجرای آن ها در محیط های آموزشی با مقاومت معلمان مواجه شده است. مطالعه حاضر با به کارگیری رویکرد پدیدارشناسی تفسیری و از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق با ۲۵ معلم دوره متوسطه شهر لردگان، به واکاوی تجارب زیسته آنان پرداخت. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون بررسی شدند و چهار مضمون اصلی به عنوان هسته مقاومت استخراج گردید: ۱) بار سنگین تغییر در فقدان پشتیبانی سازمانی (کمبود زمان، امکانات و نیروی کمکی)، ۲) تنش بین هویت سنتی و اقتدار جدید (ترس از کاهش اعتبار و کنترل)، ۳) چالش تطابق با واقعیت های کاذب کلاس درس (شکاف بین تئوری آموزشی و شرایط عملی مانند تراکم جمعیت و حجم محتوا)، و ۴) چرخه معیوب ضعف توسعه حرفه ای (دوره های آموزشی ناکارآمد و فاقد حمایت مستمر). یافته ها نشان می دهد مقاومت معلمان نه یک انتخاب دلبخواه، بلکه واکنشی منطقی به شرایط غیرحمایت گر و چارچوب های دستوری از بالا به پایین است. در نتیجه، تغییر موفق مستلزم گذار از پارادایم «اجبار» به پارادایم «توانمندسازی» است. این گذار از طریق بازنگری در ساختار برنامه درسی، تامین پشتیبانی عملی، بازتعریف نقش مدیر به عنوان رهبر آموزشی و طراحی دوره های توسعه حرفه ای مشارکتی و مبتنی بر مشکلات واقعی امکان پذیر خواهد بود.

کلیدواژه ها:

مقاومت معلمان ، تغییر آموزشی ، روش های تدریس فعال ، موانع اجرا ، تحلیل مضمون ، توسعه حرفه ای.