بررسی نقش معلمان در ترویج فرهنگ محیط زیستی

این پژوهش با هدف بررسی نقش معلمان در ترویج فرهنگ محیط زیستی از طریق مطالعه اقدامات عملی آنان در مدارس سبز انجام شد. مطالعه حاضر به لحاظ روش، کیفی و از نوع مطالعه موردی چندگانه است. جامعه پژوهش معلمان دوره ابتدایی و متوسطه اول مدارس سبز دارای گواهی معتبر در شهر لردگان بودند که با نمونه گیری هدفمند و با رعایت اصل اشباع نظری، ۲۰ نفر انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق، مشاهده مشارکتی و غیرمشارکتی در کلاس درس و فعالیت های مدرسه و نیز تحلیل اسناد گردآوری و با روش تحلیل مضمون تجزیه وتحلیل شدند. یافته ها چهار راهبرد کلان اقدام محور معلمان را آشکار ساخت: ۱) ادغام تحول آفرین مفاهیم محیط زیستی در برنامه درسی با رویکردی بین رشته ای و مبتنی بر مسائل واقعی؛ ۲) الگوسازی فعال و همه جانبه رفتاری از طریق تلفیق گفتار و کردار محیط زیست محور در تعاملات روزمره؛ ۳) طرایی و هدایت پروژه های عملی مشارکتی مبتنی بر حل مسئله های محیط زیستی محلی برای تقویت عاملیت دانش آموزان؛ و ۴) ایجاد پیوند عاطفی و اخلاقی با طبیعت از طریق خلق تجربیات مستقیم و شگفتی آفرین. یک راهبرد فرعی مهم نیز تحت عنوان سازگاری هوشمندانه و غلبه بر موانع شناسایی شد. نتیجه کلی نشان می دهد معلمان مدارس سبز، با نقش آفرینی به عنوان تسهیل گر تحول، الگوی اخلاقی و مهندس تجربه یادگیری، در حال خلق یک «بوم شناسی آموزشی» یکپارچه برای نهادینه سازی فرهنگ محیط زیستی هستند. این یافته ها می تواند مبنای طراحی برنامه های توانمندسازی معلمان و تقویت کیفی نهضت مدارس سبز قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

معلمان ، ترویج فرهنگ محیط زیستی ، مدارس سبز ، راهبردهای آموزشی ، مطالعه کیفی ، تحلیل مضمون.