بررسی تفاوت فاحش بین «خود واقعی» (Real Self) دانش آموزان در محیط مدرسه و «خود آرمانی» (Ideal Self) آن ها در شبکه های اجتماعی و تاثیر این شکاف بر اختلالات شخصیت و افسردگی

پژوهش حاضر با هدف بررسی شکاف میان «خود واقعی» دانش آموزان در محیط تحصیلی و «خود آرمانی» بازنمایی شده در شبکه های اجتماعی (اینستاگرام و تیک تاک) و تبیین رابطه این شکاف با اختلالات شخصیت و افسردگی انجام شده است. روش پژوهش از نوع آمیخته (کمی-کیفی) بود. در بخش کمی، ۳۸۴ دانش آموز مقطع متوسطه شهر تهران با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و پرسشنامه های افسردگی بک (BDI-II)، پرسشنامه چندمحوری بالینی میلون (MCMI-III) و مقیاس محقق ساخته ناهمخوانی خود دیجیتال را تکمیل کردند. در بخش کیفی، با ۱۵ نفر از دانش آموزان مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که شکاف بین خود واقعی و آرمانی پیش بینی کننده قوی برای افسردگی (Beta = ۰.۴۵) و اختلال شخصیت خودشیفته (Beta = ۰.۳۸) است. تحلیل های کیفی نیز سه درون مایه اصلی شامل «جستجوی اعتبارسازی کاذب»، «فشار مدیریت تصویر» و «ترس از طرد اجتماعی» را آشکار ساخت. نتیجه گیری می شود که فضای مجازی با ایجاد بستری برای نمایش اغراق آمیز از خود، منجر به تعارضات درون روانی و تشدید آسیب های روانی در نوجوانان می گردد.

کلیدواژه ها:

خود واقعی ، خود آرمانی ، شبکه های اجتماعی ، افسردگی نوجوانان ، اختلالات شخصیت ، ناهمخوانی خود ، روانشناسی سایبری