قلدری چه تاثیرات روانی بر کودکان به جا خواهد گذاشت؟: یک مطالعه در حوزه روانشناسی تربیتی

پدیده قلدری به عنوان یک معضل فراگیر در محیط های آموزشی، تهدیدی جدی برای سلامت روان و بهزیستی کودکان محسوب می شود. این پژوهش با هدف بررسی عمیق تاثیرات روانی قلدری بر کودکان و ارزیابی اثربخشی یک برنامه مداخله ای شناختی-رفتاری طراحی شده است. روش پژوهش حاضر از نوع ترکیبی (آمیخته) است که در بخش کمی از طرح نیمه آزمایشی با پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه، و در بخش کیفی از روش پدیدارشناسی استفاده شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۶۰ دانش آموز (۳۰ نفر گروه آزمایش، ۳۰ نفر گروه گواه) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه قلدری اولیوس (OBQ) و مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-۲۱) بود. یافته های کمی نشان داد که قربانیان قلدری سطوح معناداری از اضطراب، افسردگی و کاهش عزت نفس را تجربه می کنند و مداخله انجام شده توانست به طور معناداری این علائم را کاهش دهد (P < ۰.۰۱). در بخش کیفی، تحلیل مصاحبه ها منجر به شناسایی مضامینی همچون «احساس ناامنی دایمی»، «انزوای تحمیلی» و «افت عملکرد تحصیلی» گردید. نتیجه گیری می شود که قلدری اثرات مخرب و پایداری بر روان کودکان دارد و مداخلات تربیتی مبتنی بر مدرسه می تواند نقش بسزایی در تعدیل این اثرات ایفا کند.

کلیدواژه ها:

قلدری مدرسه ، سلامت روان کودکان ، اضطراب و افسردگی ، روانشناسی تربیتی ، مداخله شناختی-رفتاری ، قربانی شدن همسالان.