کاهش وابستگی به تلفن همراه در بین دانش آموزان ابتدایی از طریق آموزش مهارت های خودکنترلی و برنامه ریزی شخصی

این مطالعه به نگرانی فزاینده درباره وابستگی به تلفن همراه در میان دانش آموزان دبستانی می پردازد؛ پدیده ای که بر عملکرد تحصیلی، روابط بین فردی و سلامت هیجانی آنان اثر منفی می گذارد. با تکیه بر پژوهش عملی، این تحقیق به بررسی اثربخشی مداخلات ساختاریافته ای می پردازد که بر آموزش مهارت های خودکنترلی و برنامه ریزی فردی برای کاهش استفاده افراطی از تلفن هوشمند متمرکز است.با به کارگیری طرحی آمیخته در یک محیط واقعی کلاس، این پژوهش دانش آموزان دبستانی (عمدتا پایه ششم) را طی یک دوره ۱۰ هفته ای دربر گرفت. داده ها از طریق پرسشنامه های پیش و پس از مداخله برای سنجش میزان وابستگی (با آلفای کرونباخ بالاتر از ۰.۸۵)، چک لیست های مشاهده رفتاری، گزارش های والدین و دفترچه های برنامه ریزی دانش آموزان گردآوری شد. مداخله از رویکرد چرخه ای پژوهش عملی پیروی کرد و شامل ارزیابی اولیه، جلسات گروهی درباره کنترل تکانه و مدیریت زمان، تمرین های عملی، پایش هفتگی و ارزیابی نهایی بود. در تحلیل کمی از آزمون t زوجی و آزمون کای-دو در SPSS استفاده شد و داده های کیفی تحت کدگذاری موضوعی قرار گرفتند.یافته های کلیدی نشان داد کاهش معناداری در نمرات وابستگی به تلفن همراه (از میانگین ۴۵.۲ به ۳۴.۱ در گروه مداخله، p<۰.۰۱)، بهبود در خودکنترلی (از میانگین ۲۸.۴ به ۳۷.۲، p<۰.۰۰۱) و افزایش پایبندی به برنامه ریزی روزانه (از ۴۲٪ به ۷۸٪) حاصل شد. مشاهدات کیفی نیز حاکی از تمرکز بیشتر در کلاس و کاهش استفاده غیرآموزشی از تلفن همراه بود، هرچند در به کارگیری این مهارت ها در خانه چالش هایی گزارش شد.این نتایج نشان می دهد که مداخلات مبتنی بر مهارت، عادات دیجیتال سالم تری را در یادگیرندگان جوان پرورش می دهد و به جای اقدامات محدودکننده، آنان را در خودتنظیمی توانمند می سازد. از پیامدهای این پژوهش می توان به ضرورت ادغام چنین برنامه هایی در برنامه درسی مدارس و کارگاه های والدین اشاره کرد و همچنین انجام مطالعات طولی برای بررسی پایداری بلندمدت توصیه می شود.