واکاوی علل و زمینه های لشکرکشی نادرشاه افشار به هندوستان؛ از ضرورت های امنیتی تا انگیزه های اقتصادی

لشکرکشی نادرشاه به هند در سال ۱۱۵۱ هجری قمری، یکی از بحث برانگیزترین و تاثیرگذارترین رویدادهای تاریخ نظامی جهان و نقطه عطفی در تاریخ ایران و شبه قاره هند محسوب می شود. این رویداد که منجر به شکست امپراتوری گورکانی در نبرد کرنال و فتح دهلی شد، معلول علتی واحد نبود، بلکه برآیندی از مجموعه ای پیچیده از عوامل سیاسی، نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک بود. این پژوهش با واکاوی منابع دست اول و تحقیقات معتبر، استدلال می کند که تعقیب یاغیان افغان تنها بهانه ای ظاهری برای آغاز جنگ بود. در لایه های عمیق تر، نیاز مبرم نادر به منابع مالی برای تامین هزینه ارتش بزرگ و مدرن خود، ضعف مفرط ساختاری در دربار محمدشاه گورکانی، شکست دیپلماسی و عدم پاسخگویی هند به سفیران ایران، و تلاش نادر برای بازتعریف مرزهای شرقی و احیای امپراتوری تیموری، محرک های اصلی این تهاجم بودند. نادرشاه با درک دقیق از خلاء قدرت در هند و با اتکا به نبوغ نظامی خود، نه تنها امنیت مرزهای شرقی را تضمین کرد، بلکه با انتقال ثروت افسانه ای هند به ایران، اقتصاد ورشکسته پس از سقوط صفویه را به طور موقت احیا نمود.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: نادرشاه افشار ، لشکرکشی به هند ، امپراتوری گورکانی ، نبرد کرنال ، افغان های غلزایی ، محمدشاه گورکانی ، تاریخ نظامی ایران.