اقدامات سیاسی و مذهبی شاه اسماعیل اول در تاسیس حکومت صفوی؛ شالوده ریزی دولت ملی و هویت شیعی

تاسیس حکومت صفوی در آغاز قرن دهم هجری قمری توسط شاه اسماعیل اول، نقطه عطفی در تاریخ ایران پس از اسلام محسوب می شود. این رویداد نه تنها به نزدیک به نه قرن پراکندگی سیاسی و ملوک الطوایفی در فلات ایران پایان داد، بلکه با رسمی کردن مذهب تشیع اثنی عشری، هویتی نوین و متمایز برای ایرانیان در برابر امپراتوری های سنی مذهب همجوار (عثمانی و ازبک) تعریف کرد. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع دست اول و پژوهش های معتبر، به واکاوی اقدامات سیاسی و مذهبی شاه اسماعیل اول می پردازد. تمرکز اصلی بر چگونگی گذار طریقت صفویه به یک دولت مقتدر، نقش نیروهای قزلباش، راهبردهای ایدئولوژیک در تثبیت تشیع، و دیپلماسی جنگ و صلح در برابر دشمنان خارجی است. یافته ها نشان می دهد که شاه اسماعیل با درهم آمیختن مقام «مرشد کامل» و «پادشاه»، ساختاری تئوکراتیک ایجاد کرد که در آن سیاست و مذهب دو روی یک سکه بودند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: شاه اسماعیل اول ، حکومت صفوی ، تشیع اثنی عشری ، قزلباش ، جنگ چالدران ، وحدت ملی ، تاریخ ایران