نقش معلم در پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان در کلاس درس امروز؛ راهبردها و چالش ها

در جهان پیچیده و پرشتاب قرن بیست و یکم، توانایی تفکر انتقادی بیش از هر زمان دیگری به عنوان یک مهارت حیاتی برای شهروندان مطرح شده است. نظام های آموزشی پیشرو در حال گذار از رویکردهای حافظه محور به سمت رویکردهای فرآیندمحور هستند که در آن «چگونه اندیشیدن» بر «چه اندیشیدن» ارجحیت دارد. در این میان، معلم به عنوان کلیدی ترین عنصر نظام آموزشی، نقشی بی بدیل در بسترسازی، هدایت و شکوفایی تفکر انتقادی ایفا می کند. این مقاله با هدف تبیین نقش چندگانه معلم در پرورش این مهارت، به بررسی مبانی نظری، راهبردهای عملی، موانع موجود و شیوه های نوین ارزشیابی تفکر انتقادی می پردازد. پژوهش حاضر با روش تحلیلی-توصیفی و با استناد به منابع معتبر حوزه علوم تربیتی و روانشناسی یادگیری تدوین شده است. یافته ها نشان می دهد که معلمان برای پرورش تفکر انتقادی باید از نقش سنتی انتقال دهنده دانش فاصله گرفته و به تسهیل گران فکور تبدیل شوند. ایجاد جو روانی امن، استفاده از پرسشگری سقراطی، تشویق به گفتمان کلاسی و بهره گیری از مسائل واقعی زندگی، از جمله راهبردهای موثر در این زمینه است. همچنین، مقاله بر لزوم بازنگری در برنامه های تربیت معلم جهت تجهیز آنان به مهارت های تفکر نقادانه تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: تفکر انتقادی ، روش های نوین تدریس ، نقش معلم ، پرسشگری ، استدلال ورزی ، تعلیم و تربیت شناختی.