فراتر از ابزارهای دیجیتال: نقش فناوری های هوشمند در بازآفرینی فرایندهای شناختی و یادگیری عمیق دانش آموزان

تحولات شتابان فناوری های هوشمند در سال های اخیر، چشم انداز آموزش را از الگوهای سنتی به سوی یادگیری تعاملی، تطبیقی و داده محور سوق داده است. این فناوری ها با بهره گیری از هوش مصنوعی، تحلیل یادگیری و محیط های هوشمند آموزشی، امکان شناسایی تفاوت های فردی، تقویت پردازش های شناختی و ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان را فراهم می سازند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش فناوری های هوشمند در پرورش توانمندی های شناختی دانش آموزان، به بررسی ابعادی چون توجه، حافظه کاری، تفکر انتقادی، حل مسئله و خودتنظیمی شناختی می پردازد. این مطالعه با رویکردی تحلیلی–توصیفی و بر اساس مرور نظام مند پژوهش های داخلی و بین المللی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری هدفمند فناوری های هوشمند، به ویژه در قالب یادگیری تطبیقی، بازخورد فوری و محیط های یادگیری شخصی سازی شده، می تواند به افزایش درگیری شناختی، عمق بخشی به یادگیری و ارتقای استقلال فکری دانش آموزان منجر شود. با این حال، تحقق این اهداف مستلزم طراحی آموزشی آگاهانه، توانمندسازی معلمان و توجه به ملاحظات تربیتی و اخلاقی در استفاده از فناوری است. در نهایت، نتایج پژوهش بر ضرورت نگاه تربیت محور به فناوری های هوشمند به عنوان ابزاری برای توسعه پایدار توانمندی های شناختی دانش آموزان تاکید دارد.