مهندسی ژنتیک و چالش های اخلاقی: مرزهای علم و مسئولیت انسانی

مهندسی ژنتیک به عنوان یکی از پیشرفته ترین حوزه های علوم زیستی، توانایی های بی سابقه ای در تغییر و اصلاح ژنوم موجودات زنده ارائه می دهد و پتانسیل ایجاد تغییرات بنیادین در سلامت انسان، کشاورزی و محیط زیست را دارد. با این حال، توسعه و کاربرد این فناوری با مجموعه ای از چالش های اخلاقی پیچیده همراه است که نه تنها شامل مسائل فردی و زیست پزشکی می شود، بلکه پیامدهای اجتماعی، فرهنگی و حقوقی گسترده ای نیز دارد. مسئله اصلی این است که تا چه حد انسان حق دارد با ابزارهای پیشرفته علمی به تغییر بنیان های حیات بپردازد و چه مسئولیت هایی در برابر جامعه، نسل های آینده و محیط زیست دارد. این مقاله با هدف بررسی ابعاد اخلاقی مهندسی ژنتیک، نقد و تحلیل مباحث اخلاق زیستی، و ارائه چارچوبی برای تصمیم گیری مسئولانه، نگارش شده است. یافته ها نشان می دهد که بدون توجه جدی به اصول اخلاقی، توسعه مهندسی ژنتیک ممکن است خطرات غیرقابل پیش بینی و پیامدهای اجتماعی نامطلوب ایجاد کند. همچنین، شفافیت، مسئولیت پذیری و مشارکت عمومی در فرآیندهای تصمیم گیری علمی، از عناصر کلیدی در مدیریت اخلاقی این فناوری هستند.