شناسایی زود هنگام اضطراب در دانش آموزان ابتدایی طراحی یک چهارچوب چند بعدی مبتنی بر مشاهده رفتاری، خود گزارشی و نظر معلم

یکی از شایع ترین اختلالات روانی-تربیتی است که می تواند تاثیرات عمیقی بر یادگیری، تعاملات اجتماعی و سلامت روان بلندمدت دانش آموزان بگذارد. با وجود اهمیت شناسایی زودهنگام این پدیده، سیستم های آموزشی کنونی اغلب فاقد رویکردهای جامع و چندوجهی برای تشخیص به موقع آن هستند. این پژوهش با هدف طراحی یک چارچوب چندبعدی برای شناسایی زودهنگام اضطراب در دانش آموزان پایه های اول تا سوم ابتدایی انجام شده است. چارچوب پیشنهادی با تلفیق سه منبع کلیدی مشاهده رفتاری (رفتارهای غیرکلامی، الگوهای تعامل اجتماعی، واکنش های عاطفی)، خودگزارشی (با استفاده از ابزارهای تصویرمحور و ساده شده مناسب سن کودک) و نظر معلمان (بر اساس فرم های ساختاریافته و معیارهای رفتاری)سازمان یافته است. روش پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) بوده و شامل مرحله مطالعات اسنادی گسترده، مصاحبه با متخصصان روان شناسی تربیتی و مدیران مدارس، و اعتبارسنجی اولیه چارچوب در محیط های آموزشی واقعی است. یافته ها نشان می دهد که تکیه صرف بر یکی از این ابعادمانند گزارش معلم یا پرسشنامه خودگزارشی منجر به شناسایی ناقص یا اشتباه موارد اضطراب می شود، در حالی که تلفیق سه بعد، حساسیت و ویژگی تشخیص را به طور چشمگیری افزایش می دهد. چارچوب نهایی شامل راهنمای عملیاتی برای معلمان، فرم های مشاهده رفتاری هفتگی، و ابزارهای خودگزارشی تصویری است که بدون ایجاد بار اضافی بر نظام آموزشی، قابل پیاده سازی در کلاس های درس است. این مدل همچنین پیوندی بین مدرسه و خانواده ایجاد می کند، زیرا والدین می توانند از طریق مشاهدات خانگی، داده های تکمیلی فراهم آورند. نتایج این پژوهش ضمن غنی سازی ادبیات موجود در حوزه روان شناسی تربیتی، یک راهکار کاربردی و مدیریتی برای سیستم های آموزشی ارائه می دهد که می تواند در سطح مدرسه یا شبکه های آموزشی گسترده تر اجرا شود. پیشنهاد می شود در مطالعات آتی، اثربخشی این چارچوب در کاهش واقعی سطح اضطراب دانش آموزان و بهبود عملکرد تحصیلی آنان مورد سنجش قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اضطراب دانش آموزان ابتدایی ، شناسایی زودهنگام ، چارچوب چندبعدی ، مشاهده رفتاری ، نقش معلم