معلم پژوهنده؛ ضرورت پژوهش محوری در حرفه معلمی

در دنیای پیچیده و پویای امروز، نظام های آموزشی بیش از هر زمان دیگری نیازمند معلمانی هستند که بتوانند فراتر از نقش های سنتی تدریس عمل کنند و با رویکردی پژوهش محور، به بهبود مستمر فرایند یاددهی–یادگیری بپردازند. مفهوم «معلم پژوهنده» به عنوان یکی از رویکردهای نوین در توسعه حرفه ای معلمان، بر این اصل تاکید دارد که معلم نه تنها انتقال دهنده دانش، بلکه تولیدکننده دانش آموزشی و تحلیل گر موقعیت های آموزشی خویش است. پژوهش محوری در حرفه معلمی زمینه ای فراهم می کند تا معلمان با شناسایی مسائل واقعی کلاس درس، طراحی و اجرای پژوهش در عمل، و بازاندیشی نظام مند در عملکرد خود، کیفیت آموزش را ارتقا دهند. این رویکرد موجب تقویت تفکر انتقادی، خودکارآمدی حرفه ای، و مسئولیت پذیری معلمان در قبال یادگیری دانش آموزان می شود. علاوه بر این، معلم پژوهنده نقش مهمی در پیوند میان نظریه و عمل ایفا می کند و می تواند از طریق شواهد پژوهشی، تصمیمات آموزشی آگاهانه تری اتخاذ نماید. با وجود مزایای فراوان، تحقق پژوهش محوری در حرفه معلمی با چالش هایی نظیر کمبود زمان، ضعف مهارت های پژوهشی، و نبود حمایت های نهادی مواجه است. ازاین رو، توجه به آموزش مهارت های پژوهشی، ایجاد فرهنگ پژوهش در مدارس، و حمایت ساختاری از معلمان پژوهنده امری ضروری است. این مقاله با رویکرد توصیفی–تحلیلی، به تبیین مفهوم معلم پژوهنده و بررسی ضرورت پژوهش محوری در حرفه معلمی پرداخته و بر نقش آن در ارتقای کیفیت آموزش تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

معلم پژوهنده ، پژوهش در عمل ، توسعه حرفه ای معلمان ، پژوهش محوری ، کیفیت آموزش ، یاددهی–یادگیری .