استعدادهای پنهان: شناسایی و هدایت دانش آموزان تیزهوش اما کم کار

پدیده «کم کاری تحصیلی در دانش آموزان تیزهوش» (Gifted Underachievement) یکی از پیچیده ترین و متناقض ترین چالش های نظام های آموزشی در سراسر جهان و به ویژه در ایران است. این پدیده به وضعیتی اطلاق می شود که در آن عملکرد تحصیلی دانش آموز به طور معناداری پایین تر از سطح توانایی های شناختی و پتانسیل هوشی اوست. این گروه از دانش آموزان که اغلب در سیستم های سنتی نادیده گرفته می شوند، سرمایه های عظیمی هستند که به دلیل عوامل درونی (نظیر کمال گرایی منفی، ناتوانی در خودتنظیمی، و اختلالات یادگیری پنهان) و عوامل بیرونی (نظیر برنامه های درسی نامناسب، فشارهای خانوادگی و عدم درک معلمان) در معرض خطر ترک تحصیل یا افت شدید قرار دارند. این مقاله با رویکردی آسیب شناسانه و راهبردی، به واکاوی ریشه های این شکاف میان «توانایی» و «عملکرد» می پردازد. با بررسی نقش حیاتی «دوگانه های استثنایی» (۲e)، تاثیرات مخرب برچسب زنی، و دینامیک های کلاس درس، راهکارهایی برای شناسایی زودهنگام و مداخلات آموزشی و مشاوره ای ارائه می شود. هدف نهایی، تغییر پارادایم از تمرکز صرف بر نمرات به سمت کشف و پرورش پتانسیل های نهفته است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: تیزهوشان کم کار ، عملکرد تحصیلی ، شکاف توانایی-عملکرد ، کمال گرایی ، دوگانه های استثنایی (۲e) ، خودتنظیمی ، انگیزش درونی.