نقش بازخورد منفی معلم در کاهش اعتماد به نفس دانش آموزان

بازخورد منفی معلم، به عنوان بازخوردی که بر خطاها، ضعف ها و اشتباهات دانش آموز تمرکز دارد و اغلب فاقد راهنمایی سازنده است، می تواند نقش مخرب قابل توجهی در کاهش اعتماد به نفس دانش آموزان ایفا کند. اعتماد به نفس به عنوان باور فرد به توانایی های خود، سنگ بنای موفقیت تحصیلی و رشد روانی-اجتماعی محسوب می شود. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی به بررسی مکانیسم ها و پیامدهای روان شناختی بازخورد منفی معلم می پردازد. یافته ها نشان می دهد که بازخوردهای تحقیرآمیز، مقایسه ای، کلی و غیرمنصفانه، به ویژه اگر به صورت عمومی ارائه شوند، می توانند به تدریج باورهای خودکارآمدی دانش آموز را تضعیف کنند، ترس از شکست را در او تقویت نمایند و منجر به ایجاد نگرش منفی نسبت به یادگیری، افزایش اضطراب تحصیلی و در نهایت کاهش تلاش و پیشرفت تحصیلی شوند. این فرآیند می تواند چرخه ای معیوب ایجاد کند که در آن کاهش اعتماد به نفس، عملکرد ضعیف تر و در نتیجه دریافت بازخورد منفی بیشتر را به دنبال دارد. مقاله حاضر بر این نکته تاکید دارد که آگاهی معلمان از تاثیر کلام و رفتارشان و جایگزینی بازخورد منفی با بازخورد اصلاحی-حمایتی که ضمن اشاره به نقاط ضعف، راه حل و نقاط قوت را نیز نشان می دهد، برای حفظ و ارتقای اعتماد به نفس دانش آموزان ضروری است. در نهایت، ایجاد محیطی آموزشی که در آن خطا به عنوان بخشی طبیعی از فرآیند یادگیری پذیرفته شده و بازخورد به شیوه ای مثبت و رشد محور ارائه می شود، می تواند در جلوگیری از آسیب های روان شناختی و بهبود پیامدهای تحصیلی موثر باشد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: بازخورد منفی معلم ، اعتماد به نفس دانش آموز ، خودکارآمدی تحصیلی ، اضطراب تحصیلی ، محیط آموزشی.