یادگیری عمیق در برابر آموزش سطحی؛ چالش های کلاس درس امروز

نظام های آموزشی معاصر با چالش بنیادینی مواجه اند: گذار از انتقال صرف اطلاعات و حفظیات (آموزش سطحی) به سوی پرورش توانایی تفکر انتقادی، حل مسئله و به کارگیری دانش (یادگیری عمیق). این مقاله با هدف تبیین تفاوت های ماهوی، مبانی روان شناختی و پیامدهای هر یک از این دو رویکرد، به تحلیل وضعیت جاری آموزش در مدارس می پردازد. یادگیری سطحی که عمدتا بر حافظه سپاری، آزمون زدگی و انطباق با محتوای از پیش تعیین شده متمرکز است، منجر به کسب دانش ناپایدار و عدم توانایی در انتقال یادگیری به موقعیت های جدید می شود. در مقابل، یادگیری عمیق، که ریشه در نظریه های ساخت گرایی و سازنده گرایی دارد، مستلزم درگیری فعال شناختی، انگیزش درونی و به کارگیری راهبردهای فراشناختی است. این پژوهش با بررسی عوامل محیطی مانند ساختار برنامه درسی، نظام ارزشیابی و فرهنگ کلاسی، نشان می دهد که چگونه این عوامل، یادگیری سطحی را تقویت می کنند. سپس، راهبردهای عملی برای تقویت مولفه های یادگیری عمیق، از جمله یادگیری فعال، آموزش مسئله محور، و اهمیت بازخورد سازنده، مورد بحث قرار می گیرند. نقش تحول آفرین معلم به عنوان تسهیل گر و همچنین تاثیرات دوگانه فناوری و هوش مصنوعی در این گذار بررسی می شود. در نهایت، با تاکید بر چالش های اجرایی در سطح کلان آموزشی، پیشنهادهایی کاربردی برای سیاست گذاران، مدیران و معلمان ارائه می گردد تا محیط های آموزشی توانمندی برای پرورش متفکران نقاد و یادگیرندگان مادام العمر فراهم شود.

کلیدواژه ها:

یادگیری عمیق ، یادگیری سطحی ، فراشناخت ، ارزشیابی تکوینی ، انگیزش درونی ، آموزش انتقادی