بررسی نقش ورزش دانش آموزان در سلامتی روانی

سلامت روان در دوران تحصیل، به ویژه در سال های شکل گیری شخصیت دانش آموزان در دوره های ابتدایی و متوسطه، یکی از مهم ترین دغدغه های نظام های آموزشی و خانواده ها محسوب می شود. این پژوهش با هدف بررسی نقش چندوجهی فعالیت های ورزشی سازمان یافته و غیرسازمان یافته در ارتقاء شاخص های سلامت روان دانش آموزان انجام شده است. ورزش، فراتر از تاثیرات صرف فیزیکی، به عنوان یک عامل محافظتی قوی در برابر نابهنجاری های روانی شایع در این گروه سنی عمل می کند. یافته های این بررسی نشان می دهد که درگیری منظم در فعالیت های بدنی، به صورت معناداری منجر به کاهش سطوح اضطراب و نشانه های افسردگی می شود. سازوکار این تاثیرگذاری عمدتا از طریق تعدیل پاسخ های فیزیولوژیکی استرس، افزایش ترشح انتقال دهنده های عصبی مرتبط با خلق وخو (مانند اندورفین ها و سروتونین) و فراهم آوردن فرصت هایی برای بروز و مدیریت هیجانات سرکوب شده صورت می گیرد. علاوه بر این، ورزش به عنوان بستری برای تقویت سازوکارهای شناختی-اجتماعی عمل کرده، عزت نفس را از طریق دستیابی به اهداف عملکردی کوچک و بزرگ بهبود بخشیده و مهارت های ارتباطی و تعامل گروهی را تقویت می کند. توجه به این نقش محوری ورزش در بافت آموزش وپرورش ایران، نیازمند بازنگری در تخصیص منابع، طراحی برنامه های درسی و ایجاد محیط های حمایتی در مدارس است تا ورزش از حاشیه به متن برنامه های توسعه روانی دانش آموزان منتقل شود. این مقاله بر لزوم رویکردی تلفیقی روان شناختی، تربیتی و اجتماعی برای نهادینه سازی فعالیت بدنی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

ورزش دانش آموزی ، سلامت روان ، اضطراب ، عزت نفس ، تنظیم هیجان ، آموزش وپرورش