بررسی مولفه های اثرگذار بر صادرات، کارایی و ظرفیت سنجی صادراتی خرمای ایران

پژوهش پیش رو کوششی در جهت شناخت وضعیت تجارت بین الملل و ابعاد آن روابط تجاری بین ایران و دیگر کشورها، ظرفیت های موجود و قابل دسترس در آینده تجاری و سنجش میزان اثرگذاری مولفه های موثر در صادرات خرما و نحوه اثرگذاری آنها است. بدین منظور در این پژوهش عوامل موثر بر صادرات خرمای ایران با داده های پانل با استفاده از الگوی اثرات ثابت در دوره ۲۰۰۱ - ۲۰۲۱ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که متغیرهای مزیت تجاری، لگاریتم نرخ ارز، تفاوت در تولید ناخالص داخلی ایران و شرکای تجاری، لگاریتم نسبت قیمت صادراتی به قیمت داخلی و موافقتنامه های تجاری با کشورهای هدف اثر مثبت و متغیرهای لگاریتم هزینه صادرات محصولات کشاورزی به کشور هدف و تحریم اثر منفی بر صادرات خرمای ایران دارند. همچنین در تمامی سال های مورد بررسی ساختار بازار صادراتی خرمای ایران بین انحصار چندجانبه باز و بسته بوده و با توجه به تغییر ساختار بازار به انحصار چندجانبه بسته در سال ۲۰۲۱ قدرت انحصاری ایران افزایش یافته است. نتایج محاسبه شاخص های مزیت صادرات خرمای ایران نشان دهنده وجود مزیت در صادرات خرمای ایران بوده است. به علت بالاتر بودن قیمت صادراتی خرمای ایران از قیمت جهانی و در واقع بالاتر بودن کیفیت خرمای صادراتی ایران از سایر رقبا، ایران در صادرات خرما همواره دارای رقابت کیفیتی موفق برخوردار است.

کلیدواژه ها:

خرما ، کارایی صادراتی ، صادرات ، ظرفیت سنجی ، تابع مرزی تصادفی