تحلیل همگرایی بهره وری بخش کشاورزی ایران و جهان

نظر به اهمیت بخش کشاورزی در ایران تحلیل همگرایی این بخش در ایران و جهان می تواند دارای اهمیت باشد. به همین دلیل برای شناسایی رابطه تعادلی بلندمدت بین متغیرهای مدل شاخص بهره وری کل عوامل تولید از روش هم انباشتگی جوهانسون - جوسلیوس استفاده شده که مبتنی بر برآورد حداکثر درست نمایی است. پس از بررسی همگرایی بین بهره وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی ایران با بهره وری کل عوامل تولید بخش کشاورزی در سایر نقاط جهان، به رتبه بندی این شاخص طی سال های ۱۹۶۱ تا ۲۰۲۱ برای تمام کشورهای جهان پرداخته شد. بدین منظور براساس قضیه حد مرکزی می توان بهره وری کل عوامل تولید در بخش کشاورزی را برای هر یک از کشورهای جهان به پنج گروه مختلف تقسیم بندی نمود. نتایج نشان داد که ایران تا سال ۱۹۹۱ در گروه دوم و در دسته کشورهای با بهره وری پایین، از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۱ با رشد بهره وری کل عوامل تولید در گروه کشورهای با بهره وری متوسط و در سال ۲۰۲۱ با کاهش چشمگیر بهره وری کل عوامل تولید در گروه کشورهای بهره وری بسیار پایین قرار گرفته است. لذا بایستی ساختار الگوی بهره وری تغییر کند تا کشور بتواند دوباره در گروه کشورهای قدرتمند قرار گیرد. بررسی فیلتر هودر یک پرسکات بهره وری ایران، جهان و کشورهای همگرا با ایران نیز نشان داد، بهره وری ایران برخلاف روند جهانی بهره وری به خصوص در سال های پایانی مطالعه روند نزولی داشته که نشان دهنده هدررفت منابع در بخش کشاورزی بوده است.

کلیدواژه ها:

همگرایی ، بهره وری بخش کشاورزی ، هودر یک پرسکات