مقایسه نظام های کشاورزی در شهرستان رشت با رویکرد توسعه پایدار

نظام های بهره برداری نقش مهمی در توسعه پایدار کشاورزی و روستایی دارند و همواره به عنوان یکی از مسائل بنیادی کشاورزی ایران در جهت به کارگیری صحیح منابع آب و خاک به شمار می آید. تغییرات آب و هوایی، بحران آب، مهاجرت روستایی، استفاده ناکارآمد از نهاده های شیمیایی و بازده پایین کشاورزی متعارف باعث شد تا بخش کشاورزی و روستایی با چالش مواجه شود. از این رو در راستای حفظ منابع طبیعی و ایجاد تغییر مثبت در وضعیت کشاورزان و روستاییان ضرورت توجه به توسعه پایدار کشاورزی احساس می شد. با توجه به اهمیت دیدگاه کارشناسان کشاورزی در موفقیت و شکست هر سیاستی، هدف مطالعه حاضر بررسی دیدگاه آنها نسبت به نظام های کشاورزی و اولویت بندی آنها با توجه به توسعه پایدار کشاورزی است. درخت تصمیم پژوهش پس از جمع بندی یافته های موجود در پژوهش های قبلی و نظر خبرگان نمونه در قالب چهار معیار اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و نهادی و ۱۲ زیر معیار طراحی شد. ابزار پژوهش پرسشنامه مقایسه زوجی است که توسط ۱۰ نفر از خبرگان حوزه اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی در دانشگاه گیلان، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان تکمیل شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده های مرتبط با مقایسه های زوجی فرایند سلسله مراتبی به کار رفت. ضمن اینکه در مطالعه حاضر نظام های تولیدگرایی، پساتولیدگرایی و چندکارکردی مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج نشان داد بعد اقتصادی و نظام تولیدگرایی در اولویت نخست جای دارند. بنابراین متنوع سازی فعالیت های اقتصادی روستاییان با تاکید بر بخش کشاورزی و افزایش درآمد روستاییان از طریق فعالیت های مرتبط با کشاورزی می تواند سبب بهبود توسعه پایدار روستا گردد.

کلیدواژه ها:

نظام چندکارکردی ، تولیدگرایی ، پساتولیدگرایی ، شهرستان رشت