بررسی بهره وری تولید گندم آبی و دیم در استان های ایران

بهبود بهره وری محصولات کشاورزی به خصوص محصولات راهبردی از اهداف اصلی سیاست گزاران است و این امر با تخصیص بهینه عوامل تولید میسر می شود. در این پژوهش بهره وری کل عوامل تولید گندم در استان های ایران با استفاده از روش ناپارامتریک مالم کوئیست طی سال های زراعی ۱۳۹۷-۱۳۹۸ الی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان دهنده وجود واگرایی و تفاوت های چشمگیر بین استان ها از نظر بهره وری عوامل رشد بهره وری و عوامل و اجزای آن بوده و منابع عمده رشد بهره وری در هر استان و هر محصول متفاوت است. همچنین مشاهده شد که عمده تغییرات بهره وری کل محصولات گندم آبی و دیم طی دوره مورد بررسی در اغلب استان ها، در اثر رشد تکنولوژی صورت گرفته و تغییرات کارایی فنی یا بهبود مدیریت مزرعه، سهم کمتری از تغییرات بهره وری را به خود اختصاص داده و عامل محدود کننده و بازدارنده رشد بهره وری این محصول، عدم مدیریت صحیح در به کارگیری منابع و امکانات تولید بوده است. لذا توصیه می شود با افزایش سرمایه گذاری در فناوری های نوین از جمله ارقام اصلاح شده و مکانیزاسیون در استان هایی که کارایی تکنولوژیکی پایینی دارند، و همچنین ارتقای مدیریت مزرعه از طریق برنامه های آموزشی و ترویجی در استان هایی که کارایی فنی پایینی دارند، به افزایش بهره وری این محصولات اقدام شود.

کلیدواژه ها:

بهره وری ، گندم آبی ، گندم دیم ، شاخص مالم کوئیست