بررسی مزیت های نسبی تولید پنبه در ایران

مزیت نسبی به توانایی یک کشور در تولید کالاها با هزینه فرصت کمتر نسبت به سایر کشورها اشاره دارد. شناسایی و ارزیابی مزیت نسبی تولیدی و رقابتی محصولات کشاورزی از اهمیت بالایی برخوردار است. در بین محصولات کشاورزی، پنبه ایران یکی از محصولات مهم و استراتژیک است که فرآورده های مختلفی از آن حاصل می شود و نقش مهمی در زمینه های مختلف، صنعت دامداری، اقتصادی و اجتماعی دارد. این مطالعه به منظور تعیین مزیت نسبی و سنجش رقابت پذیری پنبه ایران در استان های تولیدکننده عمده این محصول در سال زراعی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ انجام شده است. برای این منظور با استفاده از ماتریس تحلیل سیاست شاخص های سه گانه شامل شاخص های مزیت نسبی، شاخص های حمایتی و شاخص های رقابت پذیری محاسبه شده است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که تولید پنبه در همه ی استان ها به غیر از استان فارس دارای مزیت نسبی است؛ بنابراین تولید پنبه در داخل کشور به دلیل صرفه جویی ارزی نسبت به واردات آن مقرون به صرفه تر است. نگاه همزمان به دو سری شاخص های مزیت نسبی و حمایتی می تواند جهت گیری های مناسب تولید پنبه در کشور را داشته باشد؛ بنابراین دولت باید با هدف گذاری سیاست های حمایتی و اجرای برنامه های کارآمدتر برای کاهش هزینه ها به تولید اقتصادی پنبه کمک کند.

کلیدواژه ها:

شاخص های مزیت نسبی ، محصول پنبه ، شاخص حمایت ، ماتریس تحلیل سیاست (PAM)