بررسی تاثیر شوک سیاست های نرخ ارز ترجیحی در بازار گوشت

سیاست ارز ترجیحی در ایران به منظور کنترل قیمت ها و با هدف حمایت از تولیدکنندگان و مصرف کنندگان انجام می گیرد. دولت دوازدهم در فروردین ۱۳۹۷ سیاست ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی را جهت جلوگیری از تورم ناشی از نرخ ارز اجرا کرد. همچنین به دلیل وجود شکاف بالا بین ارز آزاد و ترجیحی، دولت در تاریخ اردیبهشت ۱۴۰۱ نرخ ارز ترجیحی را از ۴۲۰۰ به ۲۸۵۰۰ تومان افزایش داد. بنابراین بررسی روند نرخ ارز بازار نشان می دهد که با وقفه ای چند ماهه افزایش نرخ ارز شوک هایی را در بازار ارز به پی داشته است. در این مطالعه به بررسی اثرات سیاست تخصیص ارز ترجیحی در قیمت گوشت پرداخته شده است. جهت بررسی شوک های اجرا و تغییر نرخ ارز ترجیحی بر روی قیمت گوشت قرمز و گوشت مرغ با استفاده از بررسی روند افزایش قیمت ها و سپس از مدل خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی (ARDL) انجام گرفت. داده ها به صورت ماهانه از فروردین ۱۳۹۵ تا مهر ۱۴۰۲ استفاده شد. نتایج مدل برآوردی نشان داد که برای هر دو گوشت هر دو روش تحلیل نمودارها و آمار استنباطی نشان دهنده این است که با اجرا و تغییر سیاست نرخ ارز ترجیحی در قیمت نهاده ها و گوشت ها، نرخ ارز و تورم شوک های معنی داری وارد می شود. بنابراین سیاست ارز تا زمانی که پرداخت می شود قیمت ها در حالت ثبات نسبی قرار دارند و بعد از آزادسازی اثرات تورمی بالایی دارند و موجب شوک های جبران ناپذیری به بخش مصرف و تولید می شوند. پیشنهاد می شود راهکارهایی جهت کاهش اثرات منفی حذف ارز ترجیحی شامل تامین نقدینگی تولیدکنندگان در زمان حذف ارز ترجیحی، تامین نقدینگی واردکنندگان، تسریع در تحویل نهاده خریداری شده به دامداران، مهلت در پرداخت وجه خرید نهاده ها توسط دامداران، دلگرم نمودن و پشتیبانی از تولید کننده، برنامه ریزی جهت صادرات مازاد تولیدات دامی، قبول مکانیزم عرضه و تقاضا در زمان حذف ارز ترجیحی، عرضه مستقیم و اصلاح فرایند در سامانه بازارگاه اجرایی شود.

کلیدواژه ها:

شوک ، سیاست نرخ ارز ترجیحی ، بازار گوشت ، خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی