ارایه مدل نابرابری جنسیتی و مشارکت زنان در فعالیتهای ورزشی

در ایران نابرابری در دسترسی به ورزش بر اساس جنسیت به ویژه در فعالیتهای ورزشی بسیار مشهود است مشارکت زنان در عرصه ورزش نیازمند توجه و تمرکز سیاست گذاران و برنامه ریزان به متغیرهای اثر پذیری است که تغییر آنها می تواند به تغییر و ارتقای هدفمند شرایط فعلی، یاری رساند(۱). بسیاری از مطالعات پیشین این نابرابری را در قالب مردسالاری بررسی کرده اند با این حال این رویکردها نقش های چندگانه اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی را در تداوم نابرابری جنسیتی در ورزش نادیده می گیرند(۲). بر همین اساس هدف این پژوهش تبیین نابرابری جنسیتی و مشارکت زنان در فعالیتهای ورزشی تفریحی بر اساس مدل سه شاخگی است. روش شناسی این پژوهش بر اساس پارادایم تفسیری در دسته پژوهش های اکتشافی است و با رهیافت کیفی انجام شده است. گردآوری داده ها با استفاده از مصاحبه عمیق بوده و جامعه آماری شامل همه مدیران، معاونین و ورزشکاران زن وابسته به وزارت ورزش و جوانان می باشند که به روش هدفمند تعداد ۱۵ نفر از آنها پس از اشباع نظری به روش گلوله برفی به عنوان نمونه انتخاب شده اند. تحلیل داده ها با استفاده از روش کدگذاری در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی بود. یافته ها بر اساس مدل سه شاخگی در سه بخش ساختاری، رفتاری و محیطی به دست آمده اند. در بعد ساختاری زیرساخت ها، رسانه، آموزش و درآمد نابرابر، تعارض دیدگاه ها، ریشه های اجتماعی و تاریخی مردسالاری و نابرابری های حقوقی همه باعث به وجود آمدن نابرابری جنسیتی در مشارکت ورزشی هستند. در بعد رفتاری تمایلات شخصی زنان، موانع ارزشی و هنجاری، مطالبه گر نبودن زنان و مهارت های پایین زنان و در بعد محیطی ناامنی، نبود فرصت ها و عدم حمایت اجتماعی نابرابری جنسیتی در مشارکت ورزشی را به وجود آورده اند. بحث و نتیجه گیری: نابرابری جنسیتی در مشارکت ورزشی محصول تاریخی زیرساخت ها، فرهنگ و تمایلات فردی و اجتماعی افراد جامعه ای است که در آن مطالبات ورزشی زنان جدی گرفته نشده است. از این رو پیشنهاد می گردد ذینفعان در جهت رفع نابرابری ها با استفاده از مدل ارائه شده گام بردارند.

کلیدواژه ها:

نابرابری ، جنسیتی ، مشارکت ، ورزشی ، زنان ، مدل سه شاخگی