Phytoremediation خاک های آلوده ایران با بهره گیری از گیاهان بومی؛ رویکردی طبیعت محور و پایدار

در دو دهه ی اخیر، فیتوری مدیشن به عنوان یک راهکار زیست پایه، کم هزینه و پایدار برای پالایش خاک های آلوده به شهرت رسیده است؛ به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک مانند ایران، جایی که چالش های زیست محیطی با محدودیت های اقلیمی تشدید می شوند. تنوع زیستی غنی از گیاهان بومی ایران، فرصتی بی نظیر فراهم می آورد تا گونه های مقاوم به فلزات سنگین و ترکیبات هیدروکربنی را به ابزاری برای احیای اکولوژیکی تبدیل کنیم و سرمایه های طبیعی را به خدمت بگیریم. این مقاله مروری، با تحلیل نظام مند پژوهش های انجام شده از ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۴، عملکرد گیاهان بومی نظیر Atriplex halimus، Brassica juncea، Phragmites australis، Populus euphratica و Halostachys caspica را در جذب و تثبیت آلاینده های خاک معرفی و ارزیابی می کند و کارایی و انطباق پذیری آن ها را در کاربردهای واقعی برجسته می سازد. علاوه بر این، نقش فناوری های پیشرفته مانند سنجش از دور و اینترنت اشیاء در پایش فرآیند فیتوری مدیشن بررسی شده و نشان می دهد چگونه نوآوری می تواند روش های سنتی را ارتقا دهد. با تاکید ویژه بر پیوند مستقیم فیتوری مدیشن با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDG ۶ برای آب پاک و بهداشت، SDG ۱۳ برای اقدام اقلیمی، و SDG ۱۵ برای حیات روی زمین)، این مقاله اهمیت آن را در مدیریت پایدار خاک و پیشبرد اقتصاد سبز ایران به وضوح تبیین می کند.

کلیدواژه ها:

فیتوری مدیشن ، فلزات سنگین ، گیاهان بومی ، توسعه پایدار ، آلودگی خاک ، ایران