بررسی ارتباطات پنهان سرمایه اجتماعی با روند توسعه شهری

سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از ارکان اساسی و اجتناب ناپذیر در مسیر توسعه شهری مطرح است. این مفهوم دربرگیرنده مولفه هایی همچون اعتماد عمومی، مشارکت شهروندی، انسجام اجتماعی، سطح آگاهی جمعی و میزان دینداری است که هر یک نقشی بنیادین در شکل گیری و پیشرفت جوامع شهری ایفا می کنند. این عناصر همانند رشته های نامرئی، تار و پود جامعه شهری را به هم پیوند می دهند و زیربنای رشد و شکوفایی آن را فراهم می سازند. شدت و نحوه اثرگذاری این مولفه ها در جوامع مختلف یکسان نیست؛ بلکه فرهنگ ها، نظام های اقتصادی، ساختارهای سیاسی و پیشینه های اجتماعی هر کشور، ویژگی های خاصی به سرمایه اجتماعی و کارکرد آن می بخشند. از این رو، شناخت دقیق نقش سرمایه اجتماعی در توسعه شهری نیازمند بررسی موشکافانه تفاوت ها و شرایط خاص هر جامعه است. پژوهش حاضر به تحلیل تاثیر سرمایه اجتماعی بر توسعه شهری بر اساس مولفه های یادشده می پردازد. این مطالعه از نظر هدف، رویکردی کاربردی و توسعه ای دارد و جامعه آماری آن شامل شهروندان، کارکنان اداری و متخصصان شهری در شهر مشهد است. برای گردآوری داده ها، نمونه ای تصادفی از ۴۰۰ نفر انتخاب شد و پرسشنامه بر پایه «مقیاس پنج درجه ای لیکرت» طراحی گردید. داده های گردآوری شده با نرم افزار SPSS تحلیل شدند و در سطح آمار استنباطی از آزمون کندال و ضریب همبستگی پیرسون بهره گرفته شد. یافته های تحقیق نشان می دهد که میان سرمایه اجتماعی و توسعه شهری رابطه ای مستقیم و معنادار وجود دارد؛ به گونه ای که افزایش سرمایه اجتماعی می تواند به ارتقای کیفیت توسعه شهری و تقویت پیوندهای اجتماعی منجر شود.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار شهری ، سرمایه اجتماعی ، مشارکت مدنی ، انسجام اجتماعی