کاربرد نانوتکنولوژی در توسعه سیستم های تحویل دارو هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی برای درمان سرطان

سرطان، به عنوان یکی از بزرگ ترین چالش های بهداشتی قرن بیست ویکم، با بیش از ۲۰ میلیون مورد جدید در سال ۲۰۲۴ و پیش بینی افزایش ۷۷ درصدی تا سال ۲۰۵۰، نیاز به بررسی روش های جدید درمانی دارد [۱]. این مقاله مروری جامع بر ادغام نانوتکنولوژی و هوش مصنوعی (AI) در توسعه سیستم های تحویل دارو هوشمند (SDDS) برای درمان سرطان را مورد بررسی قرار می دهد. اهداف اصلی این پژوهش عبارتند از: بررسی اصول طراحی نانوحامل های هوشمند، نقش الگوریتم های هوش مصنوعی در بهینه سازی رهایش دارو، ارزیابی کارایی بالینی در انواع سرطان ها، و تحلیل چالش های این مسیر می باشد. روش شناسی بر پایه یک مرور سیستماتیک از بین مقالات علمی از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ می باشد، که شامل جستجو در پایگاه های PubMed، Scopus، و Web of Science با کلمات کلیدی مرتبط، و اعمال پروتکل PRISMA برای غربالگری ۱۲۰۰ مقاله اولیه به ۱۵۰ مورد منتخب می شود. تحلیل کیفی آن در نرم افزار Nvivo نسخه ۴ انجام شده است. نتایج کلیدی افزایش ۷۰ درصدی نرخ انباشت توموری در نانوذرات هدفمند که توسط هوش مصنوعی بهینه شده اند را نشان می دهد، همچنین کاهش ۵۰ درصدی سمیت سیستمیک، و بهبود ۳۰ درصدی نرخ بقا در مدل های حیوانی و بالینی می باشد [۲]. در تحلیل این نتایج با مقایسه مطالعات پیشین نشان دهنده برتری هوش مصنوعی در غلبه بر مقاومت چند دارویی (MDR) است، هرچند بررسی سمیت نانوذرات به عنوان یکی از چالش های اصلی در این مقالات برجسته می باشد [۴]. در نتیجه، این فناوری پتانسیل تحول در درمان انواع سرطان را دارد و پیشنهاد می شود تحقیقات آینده بروی استفاده اخلاقی از مدل های هوش مصنوعی و ادغام آن با ترانواستیک تمرکز کنند. این ادغام نه تنها درمان را شخصی سازی می کند، بلکه بار جهانی سرطان را کاهش می دهد و به اهداف توسعه پایدار سازمان ملل کمک شایانی می کند.

کلیدواژه ها:

نانوتکنولوژی ، هوش مصنوعی ، تحویل دارو هوشمند ، درمان سرطان ، نانوحامل های هدفمند