کاربردهای نوین فناوری RNAi در کنترل هدفمند آفات کشاورزی: سازوکار، انتقال و چالش ها

حشرات آفت تهدیدی جدی برای امنیت غذایی جهانی به شمار می روند و کنترل موثر آن ها همواره یکی از چالش های اصلی در کشاورزی پایدار بوده است. RNAi به عنوان یک سازوکار تنظیمی پسارونویسی در یوکاریوت ها، طی دهه های اخیر به ابزاری نوین و دقیق برای کنترل زیست سازگار آفات کشاورزی تبدیل شده است. این فناوری از طریق خاموش سازی اختصاصی ژن های حیاتی در آفات، توانایی کاهش رشد، بقاء و تولیدمثل آن ها را داراست، بدون آن که اثرات نامطلوبی بر گونه های غیرهدف داشته باشد. در این مقاله، با رویکردی جامع به سازوکارهای مولکولی RNAi در حشرات پرداخته شده و مسیرهای جذب dsRNA، ازجمله انتقال وابسته به پروتئین های غشایی (SID/SIL) و اندوسیتوز، مورد بررسی قرار گرفته اند. علاوه بر تحلیل تفاوت پاسخ گونه های مختلف حشرات به RNAi، روش های انتقال dsRNA همچون HIGS، SIGS، انتقال میکروبی و فناوری های نوین مرور شده اند. چالش هایی چون ناپایداری dsRNA، مقاومت گونه ای، محدودیت های فنی و نگرانی های زیست محیطی نیز ارزیابی شده و راهکارهایی برای ارتقاء کارایی این فناوری در قالب برنامه های مدیریت تلفیقی آفات (IPM) ارائه شده است. یافته های این مرور نشان می دهد که RNAi با قابلیت هدف گیری اختصاصی، امکان کاهش وابستگی به آفت کش های شیمیایی را فراهم کرده و نویدبخش رویکردی پایدار در کنترل آفات کشاورزی است.

کلیدواژه ها:

فناوری RNAi ، خاموشی ژن ، مدیریت هدفمند آفات ، کشاورزی پایدار