اولویت بندی پروژه های عمرانی شهری با رویکرد پایداری با استفاده از روش های AHP و تاپسیس فازی

با رشد سریع شهرها و محدودیت منابع مالی و انسانی، اولویت بندی پروژه های عمرانی شهری با رویکرد پایداری، به عنوان یک ابزار کلیدی در تصمیم گیری مدیریتی مطرح است. این پژوهش با هدف شناسایی و رتبه بندی پروژه های عمرانی شهر کرج انجام شد و به بررسی ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی این پروژه ها پرداخته است. برای تعیین اهمیت نسبی شاخص ها، از نظر خبرگان شهری استفاده شد و نتایج نشان داد که شاخص اقتصادی با وزن ۰.۶۰۸ در رتبه اول اهمیت قرار دارد، شاخص اجتماعی با وزن ۰.۲۳۶ در رتبه دوم و شاخص زیست محیطی با وزن ۰.۱۵۶ در رتبه سوم قرار گرفته است. پس از وزن دهی شاخص ها، هشت پروژه عمرانی شامل بهسازی پیاده روها، نصب چراغ های روشنایی LED کم مصرف، احداث ایستگاه های سرپوشیده اتوبوس، بهسازی سیستم جمع آوری آب های سطحی، ایجاد فضای سبز محله ای، نصب سطل های تفکیک زباله، ایمن سازی گذرگاه های عابر پیاده و نوسازی تابلوهای راهنمای شهری، با استفاده از روش رتبه بندی تاپسیس ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که پروژه نصب سطل های تفکیک زباله با بیشترین میزان نزدیکی به وضعیت ایده آل و کسب ضریب نزدیکی نسبی ۰.۹۶، در رتبه اول قرار گرفته و بیشترین سازگاری را با اهداف توسعه پایدار شهری دارد. همچنین پروژه های ایمن سازی گذرگاه های عابر پیاده نزدیک مدارس و ایجاد فضای سبز محله ای در رتبه های دوم و سوم قرار گرفتند که نشان دهنده اهمیت بالای مولفه های اجتماعی و زیست محیطی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است. در مقابل، پروژه هایی مانند بهسازی سیستم جمع آوری آب های سطحی و نوسازی تابلوهای راهنمای شهری به دلیل فاصله بیشتر از وضعیت ایده آل و تاثیر کمتر بر ترکیب شاخص ها، در اولویت پایین تری قرار گرفتند. به طور کلی، نتایج پژوهش نشان داد که پروژه های کوچک و محله محور، که در عین کاهش هزینه اجرایی، اثرگذاری هم زمان در ابعاد مختلف پایداری دارند، بیشترین اولویت را برای اجرا دارند. یافته های این مطالعه می تواند به مدیران شهری کمک کند تا با تخصیص بهینه منابع محدود، پروژه هایی را انتخاب کنند که بیشترین تاثیر مثبت را بر کیفیت زندگی شهروندان، رفاه اجتماعی و حفاظت از محیط زیست داشته باشند و مسیر تحقق توسعه پایدار شهری را تسهیل نمایند.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار شهری ، اولویت بندی پروژه های عمرانی ، شاخص های اقتصادی اجتماعی و زیست محیطی ، AHP ، تاپسیس ، شهر کرج