جابه جایی معنایی مقاومت در بازنمایی رسانه ای: بررسی پیامدهای تهاجمی سازی گفتمان مقاومت در رسانه ها

گفتمان مقاومت در بنیان های نظری خود، مشخصا در قالب پساساختارگرایی و گفتمان پژوهی، ساختاری واکنشی، مشروع و مبتنی بر پاسخ به کنش سلطه و سلطه گر پیدا می کند. این گفتمان در نسبت متفاوتی از دال هایی چون «تهاجم»، «سلطه» و «تحمیل» شکل می گیرد و قوام می یابد. یعنی مشروعیت معنایی و سیاسی-اجتماعیش، وابسته به حفظ رابطه «پاسخ به تعرض» است. با این حال، بررسی ادبیات موجود نشانگر آن است که برخی الگوهای بازنمایی رسانه ای در سال های اخیر، مقاومت را نه به مثابه کنشی دفاعی، بلکه در قالب کنشی تهاجمی و پیش دستانه تصویر نموده اند. این پژوهش با روش اسنادی-کتابخانه ای، نتیجه «تهاجمی سازی بازنمایی مقاومت» را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که این جابه جایی معنایی می تواند مشروعیت مقاومت را تضعیف کرده، تمایز هویتی میان مقاومت و سلطه را محو سازد. که این اتفاق، ناخواسته با چارچوب گفتمانی مخالف هم پوشانی دارد. نتیجه آنکه حفظ چارچوب دفاعی-واکنشی در بازنمایی رسانه ای، فارغ از تاکتیک ها و استراتژی های نظامی-اطلاعاتی، شرط لازم برای پایداری معنایی و کارآمدی اجتماعی گفتمان مقاومت است.

کلیدواژه ها:

مقاومت ، گفتمان ، تحلیل گفتمان ، رسانه ، چارچوب بندی