استفاده از شبیه سازی های واقعیت مجازی در آموزش عملیات امداد و نجات آتش نشانی: بررسی اثربخشی و چالش ها (مطالعه موردی در سازمان های آتش نشانی ایران)

هدف این پژوهش بررسی اثربخشی استفاده از شبیه سازی های واقعیت مجازی (VR) در آموزش عملیات امداد و نجات آتش نشانی در مقایسه با روش های سنتی، و شناسایی چالش های اجرایی آن در سازمان های آتش نشانی ایران است. این مطالعه به شیوه نیمه تجربی و با رویکرد کمی بر روی ۱۰۰ آتش نشان در دو گروه مساوی (آموزش با VR و آموزش سنتی) انجام شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه ای محقق ساخته در چهار محور مهارت عملی، اعتماد به نفس، سرعت تصمیم گیری و رضایت از آموزش استفاده شد. داده ها با آزمون های آماری نظیر آزمون t مستقل، تحلیل واریانس (ANOVA) و همبستگی پیرسون مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر واقعیت مجازی به طور معناداری نسبت به روش های سنتی، عملکرد بهتری در ارتقای مهارت های عملی، افزایش اعتماد به نفس، بهبود سرعت تصمیم گیری و رضایت مندی از فرایند آموزش دارد. همچنین همبستگی مثبت و معناداری میان متغیرهای بررسی شده در گروه VR مشاهده شد که نشان دهنده تاثیر هم افزا و تقویت کننده این عوامل در اثربخشی آموزش است. با وجود مزایای قابل توجه، چالش هایی نظیر هزینه های بالای اجرا، نیاز به تجهیزات تخصصی، و مقاومت در برابر پذیرش فناوری های نو نیز به عنوان موانع اصلی مطرح شدند. یافته های این پژوهش بر لزوم سرمایه گذاری هدفمند و برنامه ریزی استراتژیک برای توسعه زیرساخت های آموزشی مبتنی بر فناوری در حوزه آتش نشانی تاکید دارد. در نهایت، تحقیق حاضر با پر کردن خلا مطالعات بومی، می تواند مبنایی برای سیاست گذاری، برنامه ریزی آموزشی و توسعه منابع انسانی در حوزه امداد و نجات باشد.

کلیدواژه ها:

واقعیت مجازی ، آموزش آتش نشانی ، شبیه سازی ، عملیات امداد و نجات ، چالش های فناوری