قراردادهای هوشمند مبتنی بر بلاکچین: راهکارها و چالش های پیاده سازی در صنعت ساخت وساز

صنعت ساخت وساز به دلیل ماهیت پیچیده و حضور ذی نفعان متعدد، همواره با مشکلاتی نظیر تاخیر در تحویل پروژه ها، افزایش هزینه ها، اختلافات قراردادی و کاهش بهره وری روبه رو بوده است. قراردادهای سنتی که مبتنی بر اسناد کاغذی و فرآیندهای زمان بر هستند، نه تنها شفافیت کافی ندارند بلکه در بسیاری موارد خود به منشا بروز دعاوی و هزینه های اضافی تبدیل می شوند. در سال های اخیر، قراردادهای هوشمند بر پایه فناوری بلاکچین به عنوان راهکاری نوین برای رفع این چالش ها مطرح شده اند. هدف این پژوهش بررسی قابلیت ها و موانع به کارگیری قراردادهای هوشمند در پروژه های ساختمانی است. روش کار بر مبنای تحلیل منابع علمی و مطالعات موردی داخلی و خارجی انجام شده تا تصویری روشن از ظرفیت های این فناوری در صنعت ساخت به دست آید. یافته ها نشان می دهد قراردادهای هوشمند با فراهم کردن امکان ثبت غیرقابل تغییر اطلاعات، اجرای خودکار تعهدات، کاهش نیاز به واسطه ها و تسهیل پرداخت ها می توانند موجب شفافیت بیشتر، افزایش اعتماد میان طرفین و کاهش چشمگیر اختلافات حقوقی شوند. همچنین نتایج حاکی از آن است که این نوع قراردادها می توانند در مدیریت تغییرات پروژه و بهینه سازی فرآیندهای اجرایی نقش بسزایی ایفا کنند. با این وجود، پیچیدگی های فنی، کمبود نیروی متخصص، خلاهای قانونی و نگرانی های امنیتی از جمله موانع اصلی در مسیر پیاده سازی آن ها محسوب می شوند. بر اساس جمع بندی پژوهش، گرچه قراردادهای هوشمند فرصتی ارزشمند برای تحول در مدیریت پروژه های ساخت هستند، اما بهره گیری موثر از آن ها نیازمند توسعه زیرساخت های حقوقی، فنی و فرهنگی در سطح ملی است.

کلیدواژه ها:

قرارداد هوشمند ، بلاکچین ، صنعت ساخت وساز ، شفافیت ، مدیریت پروژه