نقش تحریکات محیطی غنی سازی فیزیکی و اجتماعی در فرآیند رشد و رفتار حرکتی کودکان خردسال و نوجوان

رشد حرکتی یکی از ابعاد بنیادی تحول انسان است که نه تنها تحت تاثیر عوامل ژنتیکی و بلوغ بیولوژیکی بلکه به شدت متاثر از محرک های محیطی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش تحریکات محیطی در رشد و رفتار حرکتی کودکان تدوین شده است. روش تحقیق در این مقاله -توصیفی- تحلیلی بوده و با استناد به منابع کتابخانه ای گسترده، نظریه های پیشرو در علوم حرکتی و یافته های پژوهشی معتبر شامل مطالعات کمی و کیفی نگاشته شده است. یافته ها نشان می دهد که غنی سازی محیطی، فراهم سازی فرصت های تجربه حرکتی (Affordances) و تعامل فعال با محیط فیزیکی و اجتماعی سرعت و کیفیت اکتساب مهارت های حرکتی درشت و ظریف را به شکل معناداری افزایش می دهد. در مقابل، فقر محیطی، محدودیت های فضایی و کاهش تعاملات لمسی-حرکتی منجر به تاخیر در رسیدن به نقاط عطف رشدی (Milestones) می شود و الگوهای حرکتی ناکارآمد را تثبیت می کند. این مقاله بر لزوم طراحی فضاهای بازی محرک، فراهم سازی محیط های چالش برانگیز، ایمن و نقش حیاتی والدین و مربیان در تسهیل گری تجارب حسی-حرکتی تاکید دارد. نتایج این پژوهش می تواند راهنمای مهمی برای سیاست گذاران شهری، برنامه ریزان آموزشی و متخصصان حوزه سلامت کودک باشد.

کلیدواژه ها:

رشد حرکتی ، تحریکات محیطی ، غنی سازی محیطی ، فرصت های محیطی(Affordances) ، نوروپلاستیسیته ، مهارت های بنیادی حرکتی (FMS)