ارزیابی هویت اجتماعی ورزشکاران معلول بر اساس مکانیسم های شناختی-اجتماعی

هدف این پژوهش ارزیابی هویت اجتماعی ورزشکاران معلول بر اساس مکانیسم های شناختی اجتماعی ورزشکاران جانباز و معلول بود. اهمیت مطالعه ناشی از نقش هویت اجتماعی در ارتقای احساس تعلق، انگیزش و مشارکت اجتماعی این گروه است و بررسی تعامل مکانیسم های شناختی-اجتماعی با عوامل اقتصادی و طبقات اجتماعی می تواند راهکارهایی برای تقویت هویت اجتماعی فراهم کند. روش تحقیق، کاربردی و از نوع توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل ۷۰۰ ورزشکار جانباز و معلول استان آذربایجان غربی بود که با استفاده از فرمول کوکران ۲۴۸ نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد هویت اجتماعی، هویت ورزشی، خودکارآمدی و پرسشنامه محقق ساخته بر اساس نظریه رفتار برنامه ریزی شده جمع آوری شد و تحلیل داده ها شامل آمار توصیفی، تحلیل عاملی تاییدی، مدل سازی معادلات ساختاری با روش حداقل مربعات جزئی (PLS) و تحلیل چندگروهی (MGA) بود. یافته ها نشان دادند که مکانیسم های شناختی اجتماعی، هویت ورزشی، خودکارآمدی، وضعیت اجتماعی-اقتصادی و سرمایه اقتصادی تاثیر مثبت و معناداری بر هویت اجتماعی دارند. مولفه های برنامه ریزی، کنترل و قصد در پیش بینی هویت اجتماعی نقش اساسی داشته و مولفه برنامه ریزی بیشترین سهم را در تبیین واریانس هویت اجتماعی (۵۵) دارد. تحلیل چندگروهی نیز نشان داد اثر مکانیسم های شناختی اجتماعی بر هویت اجتماعی با توجه به طبقات اجتماعی متفاوت است؛ به گونه ای که شدت اثر در طبقات بالا بیشتر و در طبقات پایین کمتر است هر چند در همه گروه ها معنادار باقی می ماند. هویت ورزشی نیز نقش مستقیم و میانجی در تقویت هویت اجتماعی ایفا می کند. هویت اجتماعی ورزشکاران جانباز و معلول تحت تاثیر مستقیم مکانیسم های شناختی-اجتماعی، خودکارآمدی، وضعیت اقتصادی و هویت ورزشی قرار دارد و طبقه اجتماعی نقش تعدیل گر این رابطه را ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

هویت اجتماعی ، مکانیسم های شناختی اجتماعی ، هویت ورزشی ، خودکارآمدی ، طبقات اجتماعی